تسهیلات صندوق توسعه ملی به سمت صنایع کوچک رفت
(پنج شنبه 1392/12/15)
روزنامه ایران:
گزارش مرکز پژوهش های مجلس نشان میدهد که صندوق توسعه ملی نتوانسته پاسخگوی نیاز بخش تولید باشد. بنابراین گزارش عملکرد ضعیف صندوق توسعه ملی میتواند به مشکل در گشایش LC و نقلوانتقال منابع مالی بهدلیل شرایط تحمیلی تحریم از یکسو و عدم رغبت بخش خصوصی در استفاده از تسهیلات ارزی بهدلیل بیثباتی اقتصاد و نوسانات نامتعارف نرخ ارز در سالهای اخیر است.
بررسی وضعیت کلی تسهیلات ارزی مصوب صندوق توسعه ملی تا پایان شهریورماه 1392 نشان میدهد که مجموع این تسهیلات بالغ بر 3/23 میلیارد دلار بود که در قالب 367 فقره طرح اختصاص یافت.
بهعبارت دیگر میانگین مبلغ مصوب برای هر طرح حدود 5/63 میلیون دلار بوده است. تسهیلات ارزی مصوب صندوق توسعه ملی با عاملیت بانک صنعت و معدن عمدتاً به صنایع با مقیاس کوچک و متوسط اختصاص یافته است. بهگونهای که متوسط تسهیلات ارزی مصوب بهازای هر طرح یا پروژه حدود 20 میلیون دلار است، این رقم بهطور میانگین برای بانک ملت و بانک سپه بهترتیب 3/2 میلیارد دلار و 246 میلیون دلار بهازای هر طرح یا پروژه است.
بررسی ترکیب بخشی طرحهای ارزی مصوب صندوق توسعه ملی تا پایان 6 ماه اول سال جاری نشان میدهد بیش از 92 درصد مجموع ارزش طرحهای مصوب با مبلغی بالغبر 21 میلیارد و 545 میلیون دلار به بخش صنعت و معدن (با احتساب بخش نفت، گاز و پتروشیمی) اختصاص یافته است.
بر اساس گزارش مرکز پژوهش های مجلس،سهم زیربخشهای اصلی بخش اقتصادی صنعت و معدن از طرحهای ارزی مصوب صندوق توسعه ملی تا پایان شهریورماه 92 نشان میدهد که طرحها و پروژههای بالادست و میاندستی حوزه نفت و گاز با سهم 50 درصد، صنایع بالادستی پتروشیمی با سهم 15 درصد، نیروگاهها با سهم 11 درصد و صنایع فولادی با سهم 8 درصد در مجموع بیش از 80 درصد از ارزش طرحهای ارزی مصوب صندوق را بهخود اختصاص دادهاند.
بررسی ترکیب استانی طرحهای ارزی مصوب صندوق توسعه ملی نشان میدهد که تمامی استانهای کشور دارای طرح ارزی بودهاند. استانهای اصفهان با
30 طرح و بوشهر با مبلغی معادل 5/8 میلیارد دلار بهترتیب دارای بیشترین طرحهای مصوب از نظر تعداد و ارزش طرحها هستند. استان خراسان جنوبی با دو طرح و مبلغی معادل 13 میلیون دلار، کمترین عملکرد را در این خصوص داشته است. ترکیب جغرافیایی طرحهای ارزی گشایش شده (LC) نیز نشان میدهد که صرف نظر از استان بوشهر (به میزان 2/5 میلیارد دلار ) بهدلیل اجرای طرحهای بالادستی نفت و گاز، استانهای کرمان و خراسان رضوی با مبلغی بهترتیب معادل 300 و 283 میلیون دلار بیشترین عملکرد را در گشایش اعتبارات اسنادی طرحهای مصوب داشتهاند.
این گزارش حاکی استٰ عملکرد صندوق توسعه ملی در پرداخت تسهیلات ارزی به واحدهای تولیدی کشور از شروع فعالیت تا پایان شهریورماه سال جاری (طی دوره 1390 تا شهریورماه 1392) نشان میدهد که در این مدت 5/2 سال فعالیت، مجموع تسهیلات ارزی مصوب 3/23 میلیارد دلار بود که از این میزان، حدود 7 میلیارد دلار به مرحله گشایش اعتبار رسیده (معادل 30 درصد) و از کل اعتبارات گشایش شده نیز حدود 3/2 میلیارد دلار به سرمایهگذاران پرداخت شده است (معادل 32 درصد).
پرداخت قطعی تسهیلات ارزی به واحدهای تولیدی کشور از محل صندوق توسعه ملی، طی دوره فعالیت این صندوق ، نزدیک به 10 درصد برآورد شده است. مجموع عملکرد صندوق توسعه ملی در پرداخت تسهیلات ریالی در سالهای 1390 و 1391 این است که بیش از 90 درصد مبلغ مصوب ریالی به بخش صنعت و معدن و آب و کشاورزی پرداخت شده است. بهعبارت دیگر از مجموع 201/9 میلیارد تومان مبلغ مصوب، بیش از 281/8 میلیارد تومان آن به بخشهای تولیدی کشور پرداخت شده است.
مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به این نکته که بررسی ترکیب استانی طرحهای ریالی مصوب صندوق توسعه ملی از محل منابع بندهای «1-5» و «2-5» قانون بودجه سال 1391 نشان میدهد که استان آذربایجان شرقی در جذب منابع بخش صنعت و معدن و استان کرمانشاه در جذب منابع بخش آب و کشاورزی بیشترین عملکرد را داشتهاند. استانهای خراسان شمالی و کهگیلویهوبویراحمد کمترین عملکرد را در جذب منابع ریالی صندوق از محل منابع مذکور داشتهاند میافزاید: در دوره مورد بررسی عمده جهتگیری سیاستهای دولت در قبال بانک صنعت و معدن مبتنیبر سیاست اختصاص منابع ارزی از محل حساب ذخیره ارزی و صندوق توسعه ملی، افزایش سرمایه بانک و ایجاد خط اعتباری از محل منابع داخلی بانک مرکزی بوده است که سیاستهای دولت فقط در زمینه افزایش سرمایه بانک صنعت و معدن کارنامه نسبتاً قابل قبولی داشته و در دو مورد دیگر بهخصوص ایجاد خط اعتباری ارزی برای بانکهای تخصصی ازجمله بانک صنعت و معدن از محل منابع داخلی بانک مرکزی، تقریباً ناکام بوده است.