چشمانداز بازار ارز در سال 93
(شنبه 1393/03/03)
روزنامه ایران:
ارزیابیها نشان میدهد جریان عرضه ارز در اقتصاد در حال تقویت است و این روند مستمراً بهبود خواهد یافت
بانک مرکزی آمادگی دارد نسبت به تأمین ارز مورد نیاز برای واردات کالاهای اساسی و دارو به صورت نامحدود اقدام کند
با کاهش انتظارات بدبینانه در اقتصاد، فضا برای معرفی و فروش ارز حاصل از صادرات نیز بیش از گذشته، در حال بهبود است
رئیس کل بانک مرکزی با تأکید بر اینکه نوسانات قیمتی در بازار ارز پایدار نخواهد بود، سیاستها و برنامههای جدید این بانک را در کنترل بازار ارز تشریح کرد.
«ولیالله سیف» با اشاره به بهبود شرایط ارزی بانک مرکزی، از مثبت بودن تصویر پیشبینی منابع و مصارف ارزی کشور در سالجاری خبر داد و گفت: «افزایش درآمدهای ارزی کشور، افق مناسبی را برای بهبود کامل قدرت مداخله بانک مرکزی در بازار ارز و تقویت ثبات این بازار فراهم کرده است.»
وی در خصوص اینکه در هفتههای اخیر نوساناتی در بازار ارز کشور مشاهده شده است، اظهار داشت: «بازار غیررسمی ارز کشور در دوره خرداد تا دی ماه سال 1392 در مسیر اصلاح نرخ و تخلیه هیجانات قرار داشته است؛ به همین دلیل متوسط ماهانه نرخ برابری دلار در این بازار از 35037 ریال در فروردین 1392 به 29755 ریال در دی ماه کاهش یافت. بررسیهای کارشناسی نشان میدهد اصلاح انتظارات عمومی در خصوص چشمانداز تعاملات بینالمللی و قرار داشتن پرونده استفاده صلحآمیز کشور از انرژی هستهای در مسیر رفع تنش و حل و فصل کامل، در منطقی شدن نرخ ارز و خروج تقاضای سفته بازی از این بازار نقش مهمی داشته است.»
رئیس کل بانک مرکزی افزود: «لیکن بازار غیررسمی ارز از بهمن ماه سال گذشته به دلیل برخی عوامل محدودکننده عرضه یا تحریککننده تقاضا و نیز برخی اخبار و شایعات، دچار نوسان و افزایش نرخ شد. حتی در یک مرحله قطع کامل خوراک گاز شرکتهای پتروشیمی (بیش از دو ماه) به دلیل سرما و برف شدید و بروز کمبود گاز مصرفی در شبکه خانگی، بر میزان تولید و صادرات اقلام شیمیایی و مواد پتروشیمی کشور تأثیر منفی جدی گذاشت و به تبع آن، عرضه ارز شرکتهای مزبور به بازار در مقطع مذکور، بشدت کاهش یافت. تجدیدنظر در فهرست اقلام گروههای 9 و 10 اولویت کالایی و صدور مجوز ثبت سفارش برای برخی از آنها، تقاضای قابل ملاحظهای را یکباره به بازار کم کشش ارز وارد نمود و سبب ساز افزایش نرخ ارز شد. البته برخی اخبار و انتظارات نامساعد نیز در افزایش نوسانات نرخ ارز در بازار غیررسمی بیاثر نبود.»
وی خاطرنشان کرد: «علاوه بر آنها، برخی عوامل برون زا هم در راستای افزایش نرخ ارز در بازار داخلی عمل کرده است. باید توجه داشت دامنه نوسانها در بازار ارز که در سه ماه اخیر تا حدودی محسوس بوده، لزوماً توسط عوامل بنیادین اقتصاد حمایت نمیشود. برآورد میشود در صورتی که این وقایع رخ نمیداد، نرخ ارز که در حال حاضر در محدوده 33000-32500 ریال برای هر دلار در حال نوسان است، باید در سطحی کمتر و در حوالی 31000 ریال قرار میگرفت. براین اساس، با تغییر شرایط و اصلاح انتظارات، اصلاح و کاهش نرخ ارز در بازار امری کاملاً طبیعی است.»
عوامل افزایش نرخ ارز از بازار میرود
سیف ادامه داد: «به نظر میرسد برخی از این عوامل افزایش دهنده نرخ ارز هماکنون موضوعیت ندارند؛ با کاهش عمق رکود اقتصادی و نیز گشایشهای اخیر با رفع محدودیتهای ناشی از تحریم انتظار میرود میزان صادرات غیرنفتی در ماههای آتی شتاب بیشتری نیز به خود بگیرد و تراز بازرگانی گمرکی بدون نفت کشور، به سمت تعادل و ثبات بیشتر بهبود یابد. افزایش میزان صادرات روزانه نفت خام از حدود یک میلیون بشکه به 5/1 میلیون بشکه نیز بر توان عرضه ارز افزوده و انتظار میرود این روند مثبت افزایش درآمدها و منابع ارزی در ماههای آتی، ادامه یابد.»
وی تأکید کرد: «در بعد سیاستگذاری، اصلاح رویکردهای دولت در اتخاذ سیاستهای اقتصادی و تقید به رعایت اصل توازن و انضباط بودجهای و انضباط پولی سبب شده زمینههای ایجاد ثبات پایدار در بازار ارز از طریق کاهش تورم ماهانه و بهبود انتظارات تورمی فراهم شود.»
چشمانداز بازار ارز در سال 93
سیف درباره تصویر بانک مرکزی از وضعیت بازار ارز افزود: «با روند افزایشی که صادرات غیرنفتی به خود گرفته و با بهبودی که در جریان درآمدهای نفتی و دسترسی به منابع ارزی در سال 1393 مشاهده میشود، انتظار میرود که تصویر حساب جاری و ترازپرداختهای کشور روبه بهبود باشد و فشار بر بازار ارز در حال اصلاح و کاهش است.»
رئیس کل بانک مرکزی درباره عدم شکلگیری تلاطم جدید و جهش ارزی در نرخها، اظهار داشت: «ارزیابیها نشان میدهد جریان عرضه ارز در اقتصاد در حال تقویت است و این روند مستمراً بهبود خواهد یافت. افزایش میزان صادرات نفت و گاز و نیز کاهش موانع در مسیر صادرات غیرنفتی کشور در ماههای اخیر، سبب شده مجموع درآمدهای ارزی کشور با سیر قابل تداومی، افزایش یابد.»
سیف تأکید کرد: «در کنار آن، عملیاتی شدن بخشهای مالی و بانکی تفاهم ژنو، امکان بهرهگیری از منابع مذکور برای پوشش نیازهای وارداتی کشور را به نحو محسوسی افزایش داده است. این عوامل گشایش قابل توجهی در روابط کارگزاری بینالمللی بانک مرکزی و بانکهای کشور ایجاد کرده و برخی از مجاری نقل و انتقال ارز را دوباره فعال نموده است. در نتیجه، بانک مرکزی آمادگی دارد نسبت به تأمین ارز مورد نیاز برای واردات کالاهای اساسی و دارو به صورت نامحدود اقدام کند.»
رئیس کل بانک مرکزی تصریح کرد: «همانگونه که در اطلاعیه رسمی بانک مرکزی نیز اعلام شد، این بانک با افزایش پوشش نیازهای ارزی واردات مواد اولیه و اقلام واسطهای مورد نیاز کارخانجات تولیدی و نیز قطعات خودرو در قالب مرکز مبادله ارزی، نسبت به کاهش میزان بار تأمین ارز در بازار غیررسمی اقدام کرده است. این اقدام نه تنها موجب کاهش هزینه تمام شده تولیدات داخلی و بهبود درجه رقابت پذیری آنها میشود، بلکه به واسطه آنکه بانک مرکزی تأمین نیازهای ارزی تولید را به نرخ رسمی تضمین کرده و برعهده گرفته، موجب کاهش ریسکهای ارزی فعالیتهای مولد شده است.»
به گفته سیف، یعنی با کاهش انتظارات بدبینانه در اقتصاد، فضا برای معرفی و فروش ارز حاصل از صادرات نیز بیش از گذشته، در حال بهبود است و انتظار داریم بخش بیشتری از درآمدهای صادرات غیرنفتی به بازار ارز عرضه شود. نیل به چنین هدفی بدون اتخاذ روشهای سلبی و پرهزینه مانند الزام پیمانسپاری ارزی دستاورد قابل ملاحظهای برای اقتصاد
خواهد بود.
رئیس کل بانک مرکزی گفت: «بانک مرکزی به عدد و رقم خاصی دلبسته نیست و مضاف برآن، از نوسان نرخ ارز سودی نمیکند. براساس نص صریح قانون بودجه، بانک مرکزی ارز مورد نیاز دولت را با «نرخ روز ارز» خریداری کرده و معادل ریالی آن را به حسابهای خزانه واریز میکند. افزایش نرخ ارز در بازار غیررسمی نیز ارتباطی با درآمدهای بانک مرکزی و خزانه کشور ندارد.»
این مقام مسئول در دولت درباره برنامههای جدید بانک مرکزی در بازار ارز گفت: «بانک مرکزی در راستای ایفای مأموریت و وظیفه قانونی خود مبنی بر حفظ ارزش پول ملی، مسئول و متکفل بازار ارز است. به همین دلیل، نوسانات روزانه این بازار را با دقت تمام رصد کرده و نسبت به نوسانات غیرمنطقی این بازار که ریشه در هیجانات، اخبار و انتظارات دارد، حساسیت نشان داده و حتی در مواقع لزوم ممکن است مستقیماً در بازار ارز دخالت کند.»
رئیس کل بانک مرکزی تأکید کرد: «بانک مرکزی در تلاش است حسب منابع ارزی آزاد شده و ترمیم قدرت مداخله مؤثر خود در بازار ارز، بر پوشش نیازهای ارزی کشور در مرکز مبادلات ارزی بیفزاید. در همین راستا، هزینههای تأمین ارز در این مرکز تا حد قابل توجهی کاهش یافته و بر سرعت و سهولت امور افزوده شده است.»
سیف تصریح کرد: در نتیجه، با تداوم رعایت انضباط مالی، شفافیت و قانونمندی در سیاستهای مالی و بودجهای دولت از یکسو و تداوم سالمسازی در فضای اعمال سیاستهای پولی و اعتباری در راستای مهار تورم و فراهمکردن بسترهای خروج اقتصاد از رکود از سوی دیگر، انتظار طبیعی آن است که شاهد وضعیت پایدار و کم نوسانی در بازار ارز باشیم و سرنوشت وضعیت پایدار و با ثبات ارز عمدتاً تحت تأثیر عوامل بنیادین اقتصاد رقم زده شود.»