احتمال آبرسانی به دریاچه ارومیه از دریای خزر
(دوشنبه 1393/03/12)
روزنامه ایران:
چند سالی است که خشکی بخش عمده دریاچه ارومیه فعالان محیط زیست را نگران کرده است. این دریاچه که روزگاری یکی از عوامل رونق استانهای مجاور شناخته میشد، با کاهش شدید آبهای ورودی و تبخیر بالا یک گام به مرگ نزدیکتر شده است. مسئولان دولتی نیز از دوره فعالیت دولت دهم طرحهایی برای نجات این دریاچه مطرح کردند ولی هیچکدام به نتیجه نرسید و همچنان ارومیه با خطر جدی
مواجه است.
به گزارش ایران، برهمین اساس با آغاز فعالیت دولت یازدهم احیای دریاچه ارومیه به صورت جدی در دستور کار وزارتخانههای نیرو، جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت. در نخستین گام وزارت نیرو تمام طرحهای سدسازی در حاشیه این دریاچه را متوقف کرد و برداشت آب از چاههای کشاورزی با احتیاط بیشتری صورت گرفت.
این راهکارها هر چند از وخیمتر شدن حال دریاچه ارومیه جلوگیری کرد ولی درمان قطعی نبود. برهمین اساس مسئولان وزارت نیرو راهکار دیگری را در دستور کار خود قراردادند که مهمترین آن انتقال آب به این دریاچه نیمه خشک و کمک از کارشناسان 5 کشور است. بنابراین مطالعات انتقال آب دریای خزر به دریاچه ارومیه آغاز شده است تا در صورت مثبت بودن نتیجه مطالعات عملیات اجرایی این طرح شروع شود.
البته در مقابل این طرح مشکلات فراوانی نیز وجود دارد. دریای خزر 600 کیلومتر با دریاچه ارومیه فاصله دارد و این دو، 1300 متر اختلاف ارتفاع دارند که این اختلاف انتقال آب را دشوارتر میکند. اما با این حال برخی کارشناسان اعتقاد دارند در صورت اجرایی شدن این طرح دریاچه ارومیه از مرگ حتمی نجات پیدا خواهد کرد. کارشناسان برآورد کردهاند که اگر هر سال3/1 میلیارد مترمکعب آب به دریاچه ارومیه ریخته شود، پس از 5 سال این دریاچه دوباره به تراز اکولوژیک خود خواهد رسید.
برداشت آب از ارومیه 3/3 میلیارد متر مکعب بیشتر شده است
در همین ارتباط وزیر نیرو از آغاز مطالعات انتقال آب دریای خزر برای نجات دریاچه ارومیه خبرداد. به گفته «حمید چیتچیان» هر چند شرایط دریاچه ارومیه بهتر شده است ولی ساماندهی مسائل احیای دریاچه ارومیه زمانبر است. در این زمینه کارگروههایی متشکل از استادان دانشگاهها و خبرگان دستگاههای اجرایی راهکارهای قابل توجهی تهیه کردهاند.
وزیر نیرو با بیان اینکه برخی از طرحهای مورد قبول در حال اجرا است افزود: <هرچند برخی مؤسسات از ژاپن و آلمان درباره کنترل موضوع دریاچه ارومیه در حال فعالیت هستند، اما تعلل شرکت فرانسوی در ارائه طرحهای درخواستی ما باعث توقف آن
شده است.>
براساس گفتههای چیتچیان شرکت منابع آب و نیروی ایران مطالعات انتقال آب دریاچه خزر به ارومیه را آغاز کرده است و پس از دریافت نتایج طرح انتقال آب خزر به ارومیه تصمیمهای اجرایی اتخاذ میشود.
در کنار فعالیت برای احیای دریاچه ارومیه متأسفانه میزان مصرف آب این دریاچه در چهار گوشه آن (در حوزه کشاورزی) افزایش یافته است. 20 سال پیش کل زمینهای کشاورزی و باغهای اطراف دریاچه ارومیه حدود 150 هزار هکتار بود که هماکنون به بیش از 480 هزار هکتار رسیده است.
افزایش باغها و زمینهای کشاورزی برداشت آب دریاچه ارومیه را 3/3 میلیارد متر مکعب افزایش داده است. در صورت همکاری کشاورزان با دولت و استفاده از شیوههای آبیاری بهینه و کشت محصولاتی که آب کمتری مصرف میکند، بیش از 2 میلیارد متر مکعب آب مصرفی از حوضه آبریز دریاچه ارومیه صرفهجویی خواهد شد.
شرط عبور از بحران کمآبی
چیتچیان همچنین با تأکید بر اینکه با صرفهجویی 20 درصدی میتوان از جیره بندی آب جلوگیری کرد ادامه داد: <منابع آبی کشور کاهش قابل توجهی داشته است. تدابیر لازم برای کاهش مصرف در همه ارگانها و نهادهای دولتی در نظر گرفته شده که با ابلاغ دولت به نهادهای وابسته در حال اجرا است.>