خودکفایی تولید فرآوردههای نفتی سال آینده تحقق مییابد
(پنج شنبه 1393/04/19)
روزنامه ایران:
در حال حاضر ایران با داشتن 9 پالایشگاه نفت خام در شهرهای تهران، تبریز، اصفهان، آبادان، کرمانشاه، شیراز، بندرعباس، شازند اراک و جزیره لاوان حدود یک میلیون و 800 هزار بشکه نفت خام و میعانات گازی در روز ظرفیت پالایشی دارد که البته قرار است با به بهرهبرداری رساندن چند طرح در دست اجرا نظیر پالایشگاههای ستاره خلیج فارس، آناهیتای کرمانشاه و پارس شیراز و همچنین ساخت ٨ پالایشگاه کوچک میعانات گازی (سیراف) این ظرفیت به بیش از ٣ میلیون بشکه در روز تا پایان سال ١٣٩٧ برسد.
با رسیدن به این میزان ظرفیت پالایشی نه تنها ایران از واردات فرآوردههای مهمی نظیر بنزین بینیاز میشود بلکه صادرکننده فرآوردهها نیز خواهد شد و ایران میتواند به واسطه این پالایشگاهها تا حد زیادی از خام فروشی نفت و میعانات گازی جلوگیری کند و به جای آن فرآوردههایی با ارزش افزوده به نسبت بالاتر را به بازار جهانی عرضه کند.
اما در کنار طرح ساخت پالایشگاههای جدید، چندین طرح توسعهای و بهینهسازی کیفیت در پالایشگاههای موجود با هدف عمده افزایش تولید بنزین موتور و کاهش نفت کوره نیز در دست اجرا است که تکمیل این طرحها کیفیت فرآوردههای تولیدی کشور را ارتقا خواهد داد.
در وضعیت فعلی 9 پالایشگاه در خط تولید کشور یعنی پالایشگاههای تهران و امامخمینی(ره) شازند، آبادان، شیراز، کرمانشاه، اصفهان، لاوان، تبریز و بندرعباس توانستهاند در سهماه نخست سال 93 بطور متوسط 6 هزار تن گاز مایع، 9 میلیون لیتر نفت سفید، 93 میلیون لیتر نفت گاز، 69 میلیون لیتر نفت کوره و 59 میلیون لیتر بنزین پایه (بنزین نهایی 62 میلیون لیتر) در روز تولید کنند که البته این حجم از تولیدات بیانگر سقف توان تولیدی پالایشگاههای موجود نیست و آمار 3 ماه اول
امسال است.
تولید روزانه 40 میلیون لیتر فرآورده یورو 4 و یورو 5
از ابتدای سال تاکنون پالایشگاههای کشور به صورت میانگین روزانه 93 میلیون لیتر گازوئیل تولید کردهاند که 24 میلیون لیتر آن یورو 4 و 5 بوده است. از 9 پالایشگاه موجود در کشور دو پالایشگاه تهران و امام خمینی(ره) شازند در حال تولید گازوئیل یورو4 و 5 هستند که هر یک روزانه 12 میلیون لیتر تولید گازوئیل دارند. مطابق برنامهریزیها این 24 میلیون لیتر روزانه در 3 شهر اراک و تهران و کرج توزیع میشود و برنامهریزی شده است که نیاز شهر مشهد نیز با نفت گاز یورو 4 و 5 پوشش داده شود و به مرور به کل کشور تسری یابد.
علاوه بر این 24 میلیون لیتر گازوئیل یورو 4 و 5، روزانه 14 میلیون لیتر بنزین یورو 4 هم در پالایشگاه امام خمینی(ره) شازند اراک تولید میشود که در حال حاضر در شهرهای تهران، اراک و کرج توزیع میشود و به تازگی کلانشهر تبریز نیز بواسطه تکمیل بخشی از طرح توسعهای پالایشگاه تبریز به جمع دارندگان سوخت پاک پیوسته است. بطور کلی با تکمیل طرحهای توسعهای و ساخت پالایشگاههای در دست ساخت به مرور تمام بنزین و گازوئیل مصرفی کشور مطابق با استاندارد یورو 4 و 5 خواهد شد ضمن آنکه سال 94 ما صادرکننده این محصولات نیز خواهیم بود.
اجرای طرحهای توسعهای در 6 پالایشگاه
طرحهای توسعهای و ارتقای کیفی از جمله طرحهایی هستند که در یک مرحله به اتمام نمیرسند و یک فرایند ادامه دار هستند. اکنون در 6 پالایشگاه تهران، آبادان، اصفهان، لاوان، تبریز و بندر عباس از ٨ پالایشگاه نفت کشور (بجز اراک که طرح آن به اتمام رسیده است) طرحهای بهینهسازی تعریف و در حال اجراست که قرار است محصولات پالایشگاههای مشمول طرح در یک بازه زمانی مشخص پیش از بهرهبرداری از پالایشگاه ستاره خلیج فارس به کیفیت
مطلوب برسد.
دلیل آنکه وزارت نفت پالایشگاههای کشور را موظف به تکمیل طرحهای توسعهای خود برای رسیدن به بنزین و گازوئیل استاندارد در یک بازه زمانی مشخص کرده این است که متأسفانه در سالهای اخیر به سبب واگذاری پالایشگاهها به بخش خصوصی این بخش تمایلی به اجرای طرحهای توسعهای نداشته اما الان مکلف به اجرای آن شده است چرا که اساساً اگر این طرحهای توسعهای را تکمیل نکند و کیفیت محصولات خود را ارتقا نبخشد دیگر توان رقابت با تولیدات پارس جنوبی را نخواهد داشت.
تولید کل فرآوردههای نفتی با تکمیل طرحهای پالایشی در ٩ پالایشگاه موجود کشور (با هدف عمده افزایش تولید بنزین موتور و کاهش نفت کوره) روزانه به ١٢ میلیون لیتر گاز مایع، ٨٠ میلیون لیتر بنزین موتور، ٢٢ میلیون لیتر نفت سفید و سوخت جت، ٩٣ میلیون لیتر نفت گاز و ٥٣ میلیون لیتر نفت کوره خواهد رسید.
وضعیت طرحهای توسعهای 6 پالایشگاه
مطابق آمار شرکت پالایش و پخش، پیشرفت طرحهای توسعه پالایشگاهها مطلوب ارزیابی میشود تا پایان امسال بخش اعظمی از این طرحها به بهرهبرداری میرسد و نتیجه آن افزایش ٢٠میلیون لیتر دیگر بنزین یورو ٤ تا پایان امسال
خواهد بود.
شاهرخ خسروانی معاون مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش در گفتوگو با ایران وضعیت طرحها را چنین توصیف کرد: درحال حاضر واحد ایزومریزاسیون پالایشگاه تهران راهاندازی شده و این اقدام موجب کاهش میزان گوگرد محصولات پالایشگاه تهران به زیر ppm 10 یعنی فراتر از میزان استاندارد شده است و تنها مشکلی که این پالایشگاه دارد وجود 2 درصد بنزن در بنزین آن است که با طرحهای توسعهای موجود این مشکل نیز برطرف خواهد شد. در پالایشگاه تبریز نیز عملیات بنزنزدایی انجام شده و بنزن بنزین این پالایشگاه در شرایط مطلوبی قرار دارد و اکنون در شهر تبریز بنزین یورو 4 تولیدی این پالایشگاه به میزان یک میلیون و 200 هزار لیتر در روز
توزیع میشود.
وی با اشاره به اینکه کلانشهرهای اهواز، اصفهان، شیراز و مشهد تا آذرماه سالجاری تحت پوشش توزیع بنزین یورو 4 قرار خواهند گرفت، گفت: در پالایشگاه اصفهان بخشی از طرحها از جمله واحدهای بنزینسازی جدید در مهرماه سال92 به بهرهبرداری رسیده و واحد ایزومریزاسیون آن نیز در اواخر مهرماه امسال به بهرهبرداری خواهد رسید که با این اقدام شرایط بسیار مطلوبتری بر پالایشگاه اصفهان حاکم خواهد شد.
پالایشگاه بندرعباس نیز در اواخر امسال با بهبود کیفیت همراه خواهد بود. علاوه بر آن تا آذرماه امسال چند واحد طرح توسعهای در پالایشگاه آبادان به بهرهبرداری خواهد رسید که با بهرهبرداری از این واحدها شهر اهواز تحت پوشش توزیع بنزین یورو4 قرار خواهد گرفت. ضمن آنکه طرح توسعه و بهینهسازی پالایشگاه لاوان تا پایان امسال به بهرهبرداری میرسد و به این ترتیب علاوه بر افزایش ٢٠ هزار بشکهای ظرفیت پالایشی، مجموع ظرفیت نهایی تولید بنزین با استاندارد یورو ٤ پالایشگاه لاوان به روزانه 8/2 تا ٣ میلیون لیتر، نفت گاز به حدود 3/9 تا ٤ میلیون لیتر در روز، سوخت جت یک میلیون لیتر و گوگرد گرانول به ٢٥ تا ٣٠ تن افزایش مییابد.
به گفته عباس کاظمی، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش، طرح توسعهای پالایشگاه بندرعباس در خصوص نفت گاز نیز تا اوایل سال 94 به بهرهبرداری خواهد رسید.
ساخت 2 پالایشگاه جدید
در حال حاضر در دو پالایشگاه شیراز و کرمانشاه به سبب اندک بودن ظرفیت پالایشی آنها ساخت دو پالایشگاه آناهیتا در کرمانشاه و پالایشگاه پارس در شیراز در دستور کار قرار گرفته است که قرار است با سرمایه بخش خصوصی ساخته شود.
احداث بزرگترین طرح پالایشگاهی
بزرگترین طرح در دست ساخت کشور طرح ستاره خلیج فارس با ظرفیت روزانه 360 هزار بشکه است که این پالایشگاه بر پایه میعانات گازی 3 فاز دارد و فاز نخست آن احتمالاً از اواسط سال 94 به بهرهبرداری خواهد رسید و فازهای بعدی آن نیز به تدریج وارد مدار تولید خواهند شد که با بهرهبرداری از این 3 فاز روزانه 36 میلیون لیتر بنزین یورو4 و 13میلیون لیتر گازوئیل یورو4 تولید میشود و به واسطه این حجم تولید نهتنها کشور از واردات بنزین خودکفا خواهد شد بلکه به صادرکننده بنزین تبدیل میشود. این پالایشگاه هماکنون با پیشرفت کلی ٧٥درصدی در حال اجراست.
ساخت 8 پالایشگاه میعانات گازی
طرح ساخت فراگیر پالایشی سیراف از مجموعه طرحهایی است که وزارت نفت در نظر دارد تا به بخش خصوصی واگذار کند. این طرح با هدف ساخت ٨ پالایشگاه میعانات گاز در منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی به ظرفیت ٤٨٠ هزار بشکه میعانات گاز(هر پالایشگاه ٦٠ هزار بشکه) اجرا میشود. نفت کوره، نفت سفید، نفتا و ال پی جی، محصولات این مجموعه پالایشگاهی است و سرمایه برآورد شده برای اجرای طرح فراگیر پالایشی سیراف، سه میلیارد دلار و زمان پیشبینی شده برای آن نیز
چهار سال است.