المانیتور: کاهش قیمت نفت تأثیر چندانی بر بودجه سال جاری ایران ندارد
(شنبه 1393/08/24)
خبرگزاری فارس:
یک پایگاه خبری-تحلیلی آمریکایی گزارش داد که ایران برای کاهش ریسک اقتصادی ناشی از نوسان قیمت نفت در ماههای اخیر تلاشهایی را انجام داده و آسیب پذیری اقتصاد ایران کاهش یافته است.
به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری فارس، پایگاه خبری-تحلیلی المانیتور روز جمعه گزارش داد که ایران برای کاهش ریسک اقتصادی ناشی از نوسان قیمت نفت در ماههای اخیر تلاش میکند.
این گزارش با اشاره به اینکه کاهش قیمت جهانی نفت تردیدهایی را درباره موقعیت مالی دولت ایران ایجاد کرده است تصریح کرد که نگاهی واقع بینانه به وضعیت مالی دولت و تجارت و بخشهای اقتصادی مرتبط با آن نشان میدهد که آسیب پذیری ایران از نوسان قیمت نفت به طور چشمگیری کاهش یافته است.
المانیتور با رد برخی گزارشهای رسانهای درباره اینکه بودجه ایران با نفت به قیمت 140 دلار برای هر بشکه تنظیم شده تاکید کرد که این گزارشها برای فریب مخاطبان است.
این پایگاه خبری-تحلیلی آمریکایی در ادامه نوشته است که اینجا چند حقیقت وجود دارد، اول اینکه بودجه براساس میانگین 100 دلار برای هر بشکه و صادرات روزانه یک میلیون بشکه تنظیم شده که این نشان میدهد که ایران به درامدی معادل 36 میلیارد دلار از درآمدهای نفتی خود برای یکسال حساب کرده است. همچنین در این بودجه روزانه 297 هزار بشکه صادرات کاندنسیت (نفت فوق سبک) در نظر گرفته شده، که به این میزان باید میزان فروش به پتروشیمیهای داخلی را هم اضافه کرد.
به نوشته المانیتور، ایران مجموعا درآمد ارزی معادل 51.5 میلیارد دلار را پیشبینی کرده بود که از این مبلغ 7.5 میلیارد دلار آن به شرکت ملی نفتکش اختصاص یافته و باقی آن به دولت تخصیص مییابد. این در حالی است که ایران تا پیش از سقوط قیمت نفت، صادرات خود را با قیمت هر بشکه به طور متوسط 105 تا 110 دلار انجام میداد.
علاوه بر این، آنطور که «منصور معظمی» معاون وزیر نفت ایران میگوید، صادرات نفت خام ایران در 6 ماهه ابتدایی سال 93 به طور متوسط 5درصد از میزان پیشبینی شده در بودجه بیشتر بوده است. به بیان دیگر، در 6 ماهه نخست بودجه جاری، ایران کمی بیش از 20 میلیارد دلار درآمد نفتی داشته است. در صورتی که ایران در ادامه سال هم روزانه 1.05 میلیون بشکه نفت را به قیمت هر بشکه 80دلار بفروشد، 15 میلیارد دلار دیگر درآمد کسب کرده است. همین وضعیت برای کاندنسیت نیز صادق است. در حقیقت ایران بیش از آنچه پیشبینی میکرد این فرآورده نفتی را صادر کرده است.
کافی است در نظر بگیرید که اگر قیمت نفت روی 80 دلار تثبیت شود، دولت ایران کسری بودجهای معادل تنها یک تا 2 میلیارد دلار خواهد داشت که این رقم در مقایسه با برنامه پیشبینی شده، کمتر از 2درصد درآمدهای پیشبینی شده برای سال جاری است. این تحلیل از سوی چندین کارشناس و تصمیمگیر ایرانی، تائید شده است. به عنوان نمونه، «عباسعلی نورا» عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفته است که حتی اگر قیمت نفت در 85دلار تثبیت شود، دولت با کسری بودجه مواجه نمیشود.
به نوشته المانیتور، حتی در صورتی که قیمت نفت بیش از این کاهش یابد و ایران با کسری بودجه مواجه شود، دولت همواره میتواند از صندوق توسعه ملی که برای کمک به اقتصاد ایجاد شده، برداشت کند. آخرین آمارها در مورد موجودی این صندوق که به ژوئن 2014 بازمیگردد، نشان میدهد که 62 میلیارد دلار در این صندوق ذخیره ارزی وجود دارد.
در این گزارش با اشاره به اینکه کاهش قیمت نفت میتواند در کوتاه مدت تا حدی اثرات منفی داشته باشد، عنوان شده است که دولت ایران در حال حاضر در حال بررسی بستن بودجه سال آینده با نفت 75 دلاری است که این به معنی کاهش 25درصدی درآمد نفتی با فرض ثابت بودن میزان صادرات است. اما در صورتی که ایران میزان تولید خود را افزایش دهد، که با حصول توافق هستهای این امر مقدور خواهد بود، تهران میتواند این کسری درآمد را نیز جبران کند.
ایران در حال حاضر روزانه 3.5 میلیون بشکه در روز تولید نفت خام و کاندنسیت دارد. بر اساس برنامه قرار است این میزان در سال آینده به 4.3 میلیون بشکه در روز برسد. قطعا با توافق هستهای، این رقم به بیش از این میزان نیز خواهد رسید.
حتی اگر این امر هم محقق نشود، به نوشته المانیتور ایران میتواند این کسری را با افزایش صادرات گاز طبیعی جبران کند. به گفته آقای معظمی، میزان صادرات گاز طبیعی ایران از مارس 2014 تاکنون 60 میلیون متر مکعب افزایش یافته و انتظار میرود این روند همچنان ادامه یابد. در حال حاضر کشورهای منطقه از جمله ترکیه، عمان و عراق علاقمند به واردات گاز بیشتر از ایران هستند و این امر میتواند در کوتاهمدت کسری به وجود آمده را جبران کند.
افزایش ظرفیت پالایشگاهی از دیگر طرحهایی است که برای مقابله با کسری ناشی از کاهش قیمت نفت پیشبینی شده است. به گفته آقای معظمی، ایران در حال حاضر روزانه 1.8 میلیون بشکه در روز را به فرآوردههای پالایشگاهی تبدیل میکند. وزارت نفت در نظر دارد تا سال 2018 این رقم را به حدود 3 میلیون بشکه در روز برساند. این افزایش قطعا به معنی افزایش درآمد ناشی از صادرات محصولات پتروشیمی خواهد بود.
در مجموع، میتوان گفت که کاهش قیمت نفت چالشی قابل مدیریت برای دولت ایران است، چه در کوتاه مدت و چه در میانمدت. شکلی وجود ندارد که ایران تلاش خواهد کرد تا با جلب حمایت اعضای اپک، قیمت نفت را بار دیگر افزایش دهد، اما حتی اگر قیمت در سطح 80 دلار باقی بماند، باز هم ایران ضرر هنگفتی متحمل نخواهد شد.