تغییر الگوی کشت به برنج رسید
(چهارشنبه 1393/10/17)
روزنامه ایران:
وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده از کشت برنج در استانهایی غیر از استانهای شمالی حمایت نمیکند و این تصمیم در راستای طرح تغییر الگوی کشت و مصرف بهینه آب، در کشاورزی اتخاد شده است.
به باور بسیاری از کارشناسان حوزه کشاورزی و آب این برنامه وزارت جهاد کشاورزی گام مؤثری برای تغییر در الگوی کشت با توجه به وضعیت آبی
کشور است.
شرایط کشت برنج فقط در شمال کشور به طور کامل فراهم است زیرا با توجه به آب بری بالای کشت برنج، تنها اقلیم مناسب برای کشت آن، این منطقه است. اما باوجود کم آبی و خشکسالی بویژه در سالهای اخیر برنج حتی در استانهای کم آبی مانند اصفهان و سیستان و بلوچستان نیز کشت میشود به طوری که کشت برنج در مناطق کم آب بحران آب را در این مناطق بیشتر و کاهش سفرههای زیرزمینی را عمیقتر کرده است.
تغییر الگوی کشت که با ترغیب کشاورزان به کشت نکردن محصولات پر مصرف آب در مناطق کم آب شروع شده یکی از برنامههای مهم وزارت جهاد کشاورزی برای خود اتکایی در محصولات کشاورزی خواهد بود.
کاهش سطح زیر کشت برای افزایش راندمان آب
با توجه به اینکه منابع آب زیر زمینی مؤلفه مهمی در منابع طبیعی کشور به شمار میرود برنامههای تغییر الگوی کشت گام مهمی برای حفظ این منابع به شمار میرود که حمایت از کشاورزان عامل مهمی در اجرای آن است.
کاوه خاکسار، مدیر کل غلات وزارت جهاد کشاورزی در پاسخ به سؤال خبرنگار ایران در این خصوص که دولت برای حمایت از کشاورزان در طرح تغییر الگوی کشت چه برنامههایی دارد میگوید: «اصولاً برای حمایت از کشاورزان تولیدکننده برنج باید افزایش عملکرد در واحد سطح و کاهش هزینههای تولید در دستور کار قرار گیرد. برای اینکار باید از تکنولوژیهای نوین مانند استفاده از ارقام جدید با نیازآبی کمتر، روشهای جدید آبیاری و افزایش درجه مکانیزاسیون استفاده کرد. همچنین با اجرای یکپارچهسازی و تجهیز و نوسازی اراضی باید از تبدیل اراضی جلوگیری کرد و با اصلاح کارخانههای شالیکوبی میزان ضایعات در کارخانجات را به حداقل رساند. ضمناً میتوان با اجرای طرحهای خرید حمایتی با قیمت مناسب که امسال نیز در دستور کار قرار گرفت از تولیدکنندگان حمایت کرد.»
در تغییر الگوی کشت برنج وزارت جهاد کشاورزی عنوان کرده فقط از کشت برنج در استانهای شمالی حمایت میکند اما برخی با انتقاد از این تصمیم، این ادعا را مطرح میکنند که دولت کشت برنج را در بسیاری استانها ممنوع کرده در حالی که قانون این اجازه را به دولت نمیدهد اما مدیر کل غلات وزارت جهاد کشاورزی با رد این ادعا تأکید میکند دولت هیچ ممنوعیتی برای کشت برنج وضع نکرده است ولی برای جلوگیری از بحران آب در استانهای کم آب از کشت محصولات آب بر در این استانها حمایت نخواهد کرد.
خاکسار میگوید: «وزارت جهاد کشاورزی و معاونت امور زراعت کشت برنج را غیر از استانهای شمالی کشور در دیگر استانها بهدلیل مصرف بالای آب و پایین بودن راندمان بهرهوری آب توصیه نکرده و از آن حمایت نخواهد کرد و برنامهریزی لازم را برای تغییر الگوی کشت و تولید محصولاتی با نیاز آبی کمتر و بهرهوری بالاتر انجام خواهد داد. به هرحال آب یکی از چالشهای عمده در کشور است که همه آحاد ملت برای حفظ و استفاده بهینه از آن باید حداکثر تلاش خود را بهعمل آورند. این در حالی است که 86 درصد تولید برنج کشور در دو استان شمالی و 14 درصد در سایر استانها میباشد.»
تولید براساس بهرهوری
هدایتالله میر مرادزهی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس نیز با بیان اینکه مجلس حامی دولت در اجرای طرح تغییر الگوی کشت است تأکید میکند باید بر اساس وضعیت آب، کشاورزی را رونق دهیم به غیر از چند استان شمالی بقیه استانها برای کشت برنج وضعیت مناسبی ندارند. کشاورزی در هر منطقه باید بر اساس استعداد آن منطقه و منطبق با ویژگیهای آب و خاک آنجا طراحی شود.
میرمراد زهی کشاورزی را یکی از بخشهای مهم در برنامه دولت برای خروج از رکود نام میبرد و معتقد است افزایش تولید در این بخش فقط بر اساس افزایش بهرهوری و راندمان کشت و نوع بذر است و ربطی به افزایش سطح ندارد.
مدیر کل غلات وزارت جهاد کشاورزی کاهش سطح زیرکشت و افزایش بهرهوری در تولید به منظور استفاده بهینه از آب را سیاست اصلی بخش کشاورزی عنوان میکند و میگوید:«در زمینه معرفی ارقام پر محصول جدید با نیاز آبی کمتر و مقاومتر به خشکی، همچنین روشهای جدید آبیاری بخصوص آبیاری تناوبی برای افزایش راندمان مصرف آب در شالیزارها توسعه و ترویج میگردد.»
نگرانی دیگری که در خصوص اجرای الگوی کشت برنج مطرح میشود افت تولید این محصول با کاهش استانهای تولید کننده است که عضو کمیسیون کشاورزی با بیدلیل خواندن این نگرانیها میگوید با بهرهوری در کشت و استفاده از بذر اصلاح شده با سطح زیر کشت کمتر، تولید بیشتری خواهیم داشت.
مدیر کل غلات وزارت جهاد کشاورزی نیز با بیان اینکه چون 86درصد از برنج داخلی در استانهای شمالی تولید میشود بنابراین نگرانی در این خصوص وجود ندارد.
خاکسار همچنین با اشاره به میزان تولید برنج امسال میگوید با توجه به بر آوردها و گزارشات دریافتی میزان تولید برنج کشور در سالجاری حدود 7/1 میلیون تن است که با توجه به نیاز حدود 3 میلیون تنی در سال، به واردات حدود 3/1 میلیون تن برنج نیاز داریم. لازم به ذکر است که برنج جزو 8طرح محصولات زراعی اقتصاد مقاومتی در معاونت زراعت بوده که در صورت اجرا با وجود کاهش در سطح زیر کشت امیدواریم تا سال 1404 به ضریب خود اتکایی حدود 65% برسیم.