تداوم روند کاهشی منابع آبی کشور با گذشت سه ماه از سال آبی/ صرفه جویی راهکار نخست
(شنبه 1393/10/20)
ایرنا:
با گذشت بیش از سه ماه از سال آبی جاری که از اول مهر ماه آغاز شده است، روند کاهشی منابع آبی کشور اعم از میزان بارش ها، حجم ورودی های به سدها، دریاچه ها و ذخایر آبی ادامه دارد و با توجه به این وضعیت، تامین پایدار عرضه آب نیازمند صرفه جویی در تمامی بخش ها است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، در نگاهی اجمالی به وضعیت منابع آب کشور می توان دریافت که قرار گرفتن در ناحیه نیمه خشک و مواجهه با کمبود بارندگی ، حفاظت از منابع آبی بعنوان یکی از اولویت های اساسی و مهم کشور ضروری است.
اگرچه کیفیت آب ارتباط مستقیمی با میزان بارش ها دارد ولی براساس آمار موجود میزان بارندگی سالانه در ایران حدود 400 میلیارد مترمکعب می باشد که 240میلیارد آن بخار شده و نزدیک به 60 میلیارد آن به زمین فرو می رود.
از طرفی خشکسالی های اخیر کشور، خسارات زیادی را به منابع زیرزمینی وارد آورده بطوری که برای تهیه آب باید به اعماق بیشتر زمین نفوذ کرد تا آب را استخراج نمود که این اقدام در کنار خطرات کیفیتی منابع آبی، هزینه ها را نیز افزایش داده است.
** کاهش 9 درصدی حجم بارندگی ها
براساس آمار منتشره حجم بارش های کشور از ابتدای سال آبی جاری (مهرماه 93) تاکنون درمقایسه با مدت مشابه سال گذشته 9 درصد کاهش یافته است.
حجم بارش های کشور از ابتدای مهرماه امسال تاکنون حدود 69 میلی متر ثبت شده که این میزان بارش در مدت مشابه سال آبی گذشته 76 میلی متر بوده است.
میزان بارش ها در دوره درازمدت در همین زمان 73 میلی متر ثبت شده که براین اساس، حجم بارندگی های سال آبی جاری درمقایسه با متوسط درازمدت پنج درصد کاهش یافته است.
بیشترین افزایش بارندگی تا پایان هفته گذشته در مقایسه با دوره درازمدت در ایستگاه دهلران در استان ایلام با 262 درصد افزایش بارش بوده و ایستگاه میانده در استان کرمان با 100 درصد کاهش کمترین میزان بارندگی درمقایسه با دوره درازمدت را داشته است.
** کاهش 13 درصدی حجم آب سدهای استان تهران
همچنین براساس آمارهای رسمی کشور آب موجود در مخزن سدهای استان تهران درمقایسه با مدت مشابه سال گذشته 13 درصد کاهش داشته است.
بطوری که حجم آب موجود در مخازن سدهای تهران از ابتدای سال آبی جاری تا پایان هفته گذشته (ابتدای مهرماه تا 10 دی ماه)، به 367 میلیون مترمکعب رسیده و این درحالی است که این حجم در زمان مشابه سال آبی گذشته 422 میلیون مترمکعب ثبت شده بود.
براین اساس، حجم آب موجود در مخزن پنج سد لار، طالقان، کرج (امیرکبیر)، ماملو و لتیان به ترتیب 14، 147، 74، 103 و 29 ثبت شده که درمقایسه با دوره مشابه سال آبی گذشته دو، پنج، 26، 10 و 25 درصد کاهش یافته است.
همچنین حجم آب ورودی به مخازن سدهای تامین کننده آب استان تهران از ابتدای سال آبی جاری تاکنون 146 میلیون مترمکعب گزارش شده که این حجم نیز 15 درصد درمقایسه با زمان مشابه سال گذشته کاهش یافته است.
میزان آب ورودی به مخزن پنج سد تامین کننده آب تهران در زمان مشابه سال آبی گذشته 171 میلیون مترمکعب بوده است.
از ابتدای مهرماه امسال تاکنون میزان آب ورودی به سد لار 50 میلیون مترمکعب، طالقان 30 میلیون مترمکعب، امیرکبیر 36 میلیون مترمکعب، ماملو و لتیان 30 میلیون مترمکعب بوده که این میزان در مدت مشابه سال گذشته به ترتیب 46، 34، 40 و 50 میلیون مترمکعب ثبت شده بود.
بیشترین کاهش ورودی به مخزن در دو سد ماملو و لتیان با 41 درصد کاهش درمقایسه با مدت مشابه سال آبی گذشته ثبت شده اما ورودی سد لار هفت درصد افزایش را نشان می دهد.
** کاهش 11 درصدی حجم روان آب های کشور
براساس آمارهای شرکت مدیریت منابع آب ایران حجم روان آب های کشور در پایان نهمین ماه سال جاری (آذرماه 92) درمقایسه با زمان مشابه سال گذشته 11 درصد کاهش یافته است.
حجم روان آب های سطحی کشور در پایان آذرماه سال جاری به شش میلیارد و 36 میلیون مترمکعب رسیده است.
حجم کل روان آب های سطحی در دوره مشابه سال گذشته شش میلیارد و 761 میلیون مترمکعب و در دوره مشابه بلندمدت 10 میلیارد و 615 میلیون مترمکعب بوده است.
حجم جریان های سطحی در آذرماه امسال در حوضه های دریای خزر، خلیج فارس، دریاچه ارومیه، مرکزی، هامون و سرخس به ترتیب یک میلیارد و 66 میلیون مترمکعب، سه میلیارد و 597 میلیون مترمکعب، 312 میلیون مترمکعب، 815 میلیون مترمکعب، 41 میلیون مترمکعب و 205 میلیون مترمکعب ثبت شده است.
همچنین حجم روان آب های کشور در آذرماه سال جاری درمقایسه با آذرماه سال گذشته در حوضه های دریای خزر، خلیج فارس، دریاچه ارومیه، مرکزی، هامون و سرخس به ترتیب چهار، هشت، 19، 11، 62 و 35 درصد کاهش یافته است.
براین اساس، حجم جریان های سطحی کشور درمقایسه با متوسط درازمدت 43 درصد کاهش یافته است.
حجم روان آب های کشور در آذرماه سال جاری درمقایسه با مدت مشابه درازمدت در حوضه های دریای خزر، خلیج فارس، دریاچه ارومیه، مرکزی، هامون و سرخس به ترتیب 52، 39، 31، 40، 74 و 56 درصد کاهش نشان می دهد.
براساس این گزارش، حجم جریان های سطحی در پایان آذرماه سال جاری رتبه چهل و پنجم را در 47 سال گذشته به خود اختصاص داده است.
با نگاهی به آمارهای موجود به راحتی می توان وضعیت بحرانی منابع آبی را درک کرد و همین عامل سبب گردیده که دولت یازدهم از آغاز نسبت به تشکیل شورای عالی آب با محوریت معاون اول اقدام نماید.
هرچند این اقدام نشانگر توجه دولتمردان ارشد کشور به این مساله حیاتی است ولی مسئله آب موضوعی نیست که با دستور و بخشنامه بتوان مدیریت کرد و یا به گفته محمد نهاوندیان رییس دفتر رییس جمهوری در موضوع آب عصبیت های محلی و سیاست بازی های گروهی مجالی برای حضور نخواهند داشت و جز با نگاه ملی نمی توان موضوع آب را حل کرد؛ تحریک تعصب های محلی به ضرر همگان است و باید مدیریت ملی و منطقه ای در آن لحاظ شود.
بنابراین با توجه به اینکه فصل تازه ای از توجه به آب در سیاست های دولت آغاز شده همه باید خود را به عنوان بازیگران این عرصه به حساب آورند و با یک اقدام ملی و عزم جهادی رعیت الگوی مصرف و مدیریت مصرف را برای ادامه بقاء و حیات در محوریت زندگی قرار دهیم.