نرخگذاری ارز آزاد به کانون صرافان سپرده شد/حذف دلالان از بازار ارز کلید خورد
(پنج شنبه 1393/11/02)
روزنامه ایران:
محمد جام ساز اقتصاددان در گفتوگو با ایران اعتقاد دارد که واگذاری اعلام نرخ ارز به کانون صرافان درصورتی که تابع دولت نباشد میتواند تأثیر مثبتی بر آرام شدن بازار داشته باشد.
وی افزود: هماکنون پایگاههای اینترنتی بسیاری نرخ ارز را اعلام میکنند که باعث بروز چند قیمتی در بازار میشود ولی اگر این قیمت توسط یک مرجع اعلام شود، تمام نرخها یکسان خواهد شد. این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه برخی از معاملات ارز هماکنون به صورت صوری انجام میشود، افزود: درصورتی که این گونه معاملات در بازار متوقف شود و معاملات واقعی و حقیقی شود، در نتیجه بازار ارز نیز شفافتر و نرخها واقعیتر میشود. وی ادامه داد: طی ماههای اخیر قیمت ارز در بازار واقعی نیست و تابعی از هیجان و اخبار روانی است. به گفته وی همواره هیجانات در بازار باعث میشود قیمت بین 100 تا 120 تومان افزایش یا کاهش یابد و در حال حاضر نیز همین هیجانها موجب بالا رفتن قیمت شده است. جام ساز تصریح کرد: با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور، دولت و بانک مرکزی ارز محدودی در اختیار دارند که باید از این ارز بهترین استفاده صورت گیرد. به این معنا که تنها در موارد ضروری هزینه شود و از واردات کالاهای غیرضرور و لوکس پرهیز شود.
گروه اقتصادی دولت یازدهم از آغاز فعالیت خود به بخش بزرگی از نوسانات و تلاطمات بازار ارز پایان داد. تا پیش از روی کار آمدن دولت جدید دلالان و واسطهها حاکمان اصلی بازار ارز بودند و هرروز این بازار را به سویی میکشاندند. تمام قیمتها حبابی بود و با واقعیت فاصله بسیاری داشت و همین نوسان بسیاری از مردم عادی و خانه دارها را نیز به امید کسب سود فوری به جمع خریداران و فروشندگان ارز اضافه میکرد. اما با تغییر جو کلی سیاست و اقتصاد، بتدریج حبابهای بازار ارز تخلیه شد و قیمتها به سمت منطقی شدن حرکت کرد. این درحالی است که پس از گذشت بیش از یک سال ثبات نسبی که بر بازار حکمفرما بود، طی ماههای اخیر نوسان قیمتی – البته نه بشدت سالهای گذشته – در این بازار ایجاد شد.
درحالی که اغلب کارشناسان هیچ تغییری در عوامل بنیادین اثرگذار بر بازار نمیدیدند، این هیجان و جو روانی بود که یک بار دیگر قیمتها را رو به بالا هدایت میکرد. بدین ترتیب در افزایش قیمت ارز رد پای معاملات صوری دیده میشود. برهمین اساس بانک مرکزی برای ساماندهی بازار از روز 29 دی ماه سالجاری مقررات ناظر بر عملیات صرافیها را ابلاغ کرد که این مقررات ضمن سپردن مسئولیت اعلام نرخ بازار آزاد به کانون صرافان، زمینه خروج دلالان از این بازار را نیز فراهممیکند.
معاملات ارزی دلالان متوقف میشود
در همین زمینه معاون ارزی بانک مرکزی گفت: با تدوین و ابلاغ مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافیها، دخالت عوامل غیر مجاز در بازار ارز و نوسانات در این بازار کمتر میشود. غلامعلی کامیاب افزود: این مقررات نخستین بار و برای ایجاد شفافیت در معاملات ارزی تدوین و روز گذشته با ثبت در تارنمای بانک مرکزی ابلاغ شد. وی با بیان اینکه بسیاری از معاملات کنونی در بازار ارز صوری است گفت: این معاملات به نوسانات ارزی و سوء استفاده از این نوسانات دامن میزند. کامیاب افزود: در برخی از معاملات در واقع تسویهای انجام نمیشود و به معاملات فردایی معروف هستند که افراد محدودی با صدای بلند در بازار قیمت تعیین میکنند و در واقع نوعی دلالی غیر مجاز است. معاون بانک مرکزی گفت: مقررات جدید این قبیل معاملات را منع و از دلالیهای غیر قانونی جلوگیری میکند. کامیاب افزود: افرادی نزدیک زمان بسته شدن بازار و حتی بعد از این زمان با اقدامات خود نرخها را تحت تأثیر قرار میدهند. وی با بیان اینکه افرادی که مجوز ندارند نباید در سایتها اقدام به اعلام نرخهای بازار کنند گفت: تاکنون برای اعلام نرخ ارز در بازار فرایند مشخصی وجود نداشت اما با مقررات جدید کانون صرافان باید هر ساعت نرخ متوسط موزون را اعلام کند و این نرخ ملاک معاملات میشود. کامیاب افزود: برای این منظور شبکه سنا در صرافیهای مجاز نصب است که با آن صرافان میزان و نرخ معاملات انجام شده را دریافت میکنند.
معاون ارزی بانک مرکزی گفت: معاملات عمده بیش از 10 هزار دلار مبنای تعیین نرخ ارز هستند و این معاملات باید صرفاً در ساعات کاری صرافیها انجام شود. به گفته وی ابلاغیه این مقررات برای کانون صرافان ارسال میشود تا میان صرافیهای مجاز نیز توزیع شود. وی با بیان اینکه بخش نظارتی بانک مرکزی بر حسن اجرای این مقررات نظارت میکند گفت: این ابلاغیه به سایر دستگاهها مثل دادستانی و نیروی انتظامی نیز ارسال شده است. کامیاب افزود: کانون صرافان باید درچند روز آینده برای اعلام هر ساعت نرخ ارز و گزارش عملکرد واقعی بازار اقدام کند. معاون بانک مرکزی گفت: همچنین این کانون باید هر روز متوسط نرخ معاملات روز قبل را اعلام کند. وی افزود: براساس این مقررات میتوان با صرافیهای غیر مجاز برخورد قانونی کرد. کامیاب تأکید کرد: بر اساس ضوابط ابلاغ شده دلالان مجاز به انجام معاملات ارزی نیستند و به صراحت این کار منع شده است.
اعلام نرخ ارز ضابطهمند شد
همچنین دبیرکل کانون صرافان نیز با بیان اینکه از هفته آینده طبق دستورالعمل «مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافیها» نرخ انواع ارز از سوی کانون اعلام خواهد شد، گفت: هرگونه اعلام نرخ از سوی افراد و سایتهای دیگر غیرمجاز است. احمد لواسانی درخصوص با دستورالعمل ابلاغی بانک مرکزی مبنی بر «مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافیها»، اظهار داشت: طبق این دستورالعمل کانون صرافان باید نرخ انواع ارز را در سایت رسمی خود اعلام کند که هماکنون مقدمات این کار انجام شده و از هفته آینده رسماً اجرایی میشود.
وی با بیان اینکه نرخهای اعلامی از سوی کانون صرافان براساس معاملات واقعی انجام شده خواهد بود، تصریح کرد: معاملات انجام شده در صرافیها و فاکتورهای صادره در سایت سنا ثبت میشود و کانون صرافان با معدلگیری این نرخها بناست نرخهای ارز را در سایت قرار دهد. دبیرکل کانون صرافان در پاسخ به اینکه نرخ ارزها براساس چهمعیارهایی تعیین خواهد شد، تأکید کرد: معاملات قطعی معیار کانون برای درج نرخ انواع ارز در سایت خواهد بود نه معاملاتی که میخواهند انجام دهند. طبق ماده 8 مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافیها، کانون صرافان مکلف است هر یک ساعت یک بار میانگین موزون نرخ خرید صرافیها و میانگین موزون نرخ فروش صرافیها را محاسبه و در تارنمای خود اعلام کند. نرخهای اعلام شده میانگین موزون معاملات انجام شده در یک ساعت است و شامل معاملات کل روز نمیشود. ماده 11 این آیین نامه نیز کانون صرافان را موظف میکند تا ساعت 11 هر روز میانگین موزون نرخ ارز روزانه کل خریدها و میانگین موزون نرخ ارز کل فروشها در روز کاری قبل را محاسبه و در تارنمای خود قرار دهد.