جزئیات برنامه دولت برای خانهدارشدن گروههایآسیبپذیر
(یک شنبه 1393/11/19)
روزنامه ایران:
نوسازی بافتهای فرسوده یکی از برنامههای اصلی دولت در بخش مسکن است به طوری که این برنامه نخستین برنامه دولت به شمار میرود که افزایش پرداخت تسهیلات برای اجرای آن به تصویب رسیده و به بانکها ابلاغ شده است.
بافتهای فرسوده و ناکارآمد شهری که اکنون «محدودهها و محلات هدف برنامههای بازآفرینی شهری» اطلاق میشوند، بر اساس آمار 130 هزار هکتار است و چیزی نزدیک به 20 میلیون نفر از شهرنشینان را دربرمیگیرد. وجود این میزان بافت فرسوده در محدودههای هدف اهمیت نوسازی این محدودهها را چند برابر میکند. از سوی دیگر با توجه به تأمین زمین در این محدودهها ساخت و ساز در آنها هزینه کمتری دارد. محمد سعید ایزدی، مدیر عامل شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران در گفتوگو با ایران در خصوص برنامههای جدید دولت برای نوسازی محدودههای هدف، حفظ پیشینه تاریخی و فرهنگی و توجه به حقوق شهروندی ساکنان آن را مهمترین اصل در احیای بافتهای هدف عنوان کرد و مهمترین ویژگی رویکرد و چشمانداز آینده برنامههای بهسازی و نوسازی شهری و ساماندهی و توانمندسازی سکونتگاههای غیر رسمی را تلاش برای تقویت حضور و مشارکت گسترده ساکنان و مالکان در این فرایند دانست. گفتوگو با مدیر عامل شرکت عمران و بهسازی شهری ایران را بخوانید.
تأمین مسکن کم درآمدها وگروههای آسیب پذیراجتماعی یکی از برنامههای اصلی در تدوین دوباره و به روزرسانی طرح جامع مسکن است. بازآفرینی پایدار شهری ازطریق احیا، نوسازی و بهسازی، چه سهمی در برنامه جامع مسکن برای تأمین مسکن کم درآمدها دارد؟
مخاطب اصلی مسکن اجتماعی در محدوده بافتهای فرسوده زندگی میکنند. برای تأمین مسکن در طرح جامع مسکن 2 نوع مسکن اجتماعی و حمایتی تعریف شده است. مسکن حمایتی به گروهها و دهکهایی تعلق میگیرد که از عهده بازپرداخت تسهیلات اعطایی بر میآیند. مسکن اجتماعی برای گروههایی است که از عهده بازپرداخت تسهیلات بر نمیآیند. بنابراین تأمین مسکن آنها بر عهده سازمانهای مختلف مانند بهزیستی، کمیته امداد و بنیاد مسکن است. یکی از بندهای مهم بازنگری طرح جامع مسکن مصوبه دولت در تأمین وام نوسازی یک میلیون و هشتصد هزار واحد تا پایان برنامه ششم است. با اجرای این طرح، میتوان به حل مسأله فرسودگی مسکن موجود کشور امیدوار بود. در واقع حدود 1/3 میلیون مسکن در سراسر کشور نیاز به تخریب و نوسازی دارد که 2/2 میلیون از این تعداد در محدودهها و محلههای هدف برنامههای اجباری بهسازی و نوسازی شهری قرار دارند.
افزایش تسهیلات نوسازی یکی از نخستین برنامههای دولت برای بخش ساخت و ساز کشور است که به اجرا در میآید. شرایط دریافت این تسهیلات چگونه است؟
وزیر راه و شهرسازی تأکید دارد که نوسازی بافتهای فرسوده باید «شهروند محور» باشد بنابراین تلاش میکنیم که دخالت دولت در نوسازی بافتهای فرسوده متوقف شود. اساساً دولت تسهیلگر فرآیند بهسازی و نوسازی شهری و بازآفرینی شهری است. بنابراین برای این منظور در پرداخت تسهیلات بهمردم، بخش خصوصی و سازندههای متخصص و انبوه سازان را به عرصه بهسازی و نوسازی شهری وارد میکنیم. در پرداخت این تسهیلات ایجاد هماهنگی بین دستگاهها با هدف کاهش بوروکراسی یکی از برنامهها است تا بتوانیم به سرعت زیرساختهای نوسازی و بهسازی شهری را فراهم آوریم. البته تأمین و تجهیز زیرساختهای شهری بر عهده ما است که باید با کمک دستگاههای مرتبط و بخش خصوصی بتوانیم زیرساختهای شهری را ارتقا دهیم. تمام تلاش به این سمت است که دولت نقش تسهیلگری داشته باشد و زمینههای ورود مردم را به بهسازی و نوسازی بافتهای فرسوده فراهم کنیم. طبق مصوبه هیأت وزیران، دولت باید برای سال 93 و 94 جمعاً 600هزار فقره تسهیلات بافت فرسوده پرداخت کند به همین منظور دولت با پرداخت وام بازسازی بافت فرسوده به مبلغ 50 میلیون تومان و ودیعه مسکن 20 میلیون تومانی برای تهران و کلانشهرها، 40 میلیونی بازسازی بافت فرسوده و 15 میلیون تومانی ودیعه مسکن برای مراکز استانها و شهرهای بالای 200 هزار نفر و 30 میلیونی بازسازی بافت فرسوده و 10 میلیون تومانی ودیعه مسکن برای سایر شهرهای کشور موافقت کرد و این مصوبه برای اجرا توسط بانک مرکزی به 22 بانک دولتی و خصوصی ابلاغ شده است که امیدواریم پرداخت تسهیلات قبل از سال آینده شروع شود. بعد از ابلاغ دستورالعمل پرداخت تسهیلات به بانکهای عامل به عنوان مثال اکنون بانک ملت برای پرداخت 5 هزار فقره تسهیلات نوسازی و هزار مورد تسهیلات جعاله و ودیعه موافقت کرده است.
برای نوسازی مسکن قرار است تسهیلاتی به عنوان وام ودیعه به ساکنان این بافتها پرداخت شود. دریافت تسهیلات ودیعه مسکن چه شروطی دارد؟
تسهیلات ودیعه مسکن از طریق معرفی سازمان عمران و بهسازی شهری به بانک عامل برای متقاضی قابل پرداخت است. وثیقه قابل اخذ بابت اعطای تسهیلات ودیعه مسکن سند ملک در رهن بانک (بابت ساخت مسکن در بافت فرسوده) یا سایر وثایق به تشخیص بانک عامل است.
دولت یازدهم چه راهکارهای جدیدی برای نوسازی بافتهای فرسوده در نظر دارد؟
دولت یازدهم مصمم به اتخاذ سیاستهای جدید مبنی برطرح نوسازی و بهسازی بافتهای فرسوده و همچنین جلوگیری از گسترش سکونتگاههای غیررسمی است. امسال راهکارهایی برای عملیاتی کردن این طرح در نظر گرفته شد که پرداخت ۲۰ هزار فقره تسهیلات ۳۰ میلیون تومانی مسکن در بافت فرسوده و ابلاغ سهمیه نوسازی و بازسازی ۲۰۰ هزار واحد مسکونی و همچنین توانمندسازی ساکنان این مناطق در ساماندهی آن از جمله برخی از این اقدامات است. توجه به جنبههای اجتماعی و فرهنگی در احیای بافتهای هدف جایگاه ویژهای دارد. به عنوان مثال با مشارکت میراث فرهنگی و خانه هنرمندان با تغییر کاربری خانههای تاریخی قرار است در هر شهر یک خانه هنرمندان بنا کنیم. حدود 22هزار هکتار از عرصههای هدف را بافتهای تاریخیتشکیل میدهند که در احیای این بافتها اصل موضوع حفظ ارزشها و فرهنگ است. فقط از جنبه اقتصادی و مسکن نمیتوانیم به احیای بافتهای هدف نگاه کنیم. کاهش سکونتگاههای غیر رسمی نیز هدف مهم دیگر در ساماندهی محدودههای هدف است. نگرش حاکم در رویکردهای ساماندهی سکونتگاههای غیر رسمی فقط کالبدی نیست بلکه کاملاً اجتماعی است به نحوی که باید در کنار اقدامات کالبدی، اقدامات و برنامههای اقتصادی و اجتماعی نیز در قالب تدوین برنامه جامع انجام شود. ارتقای سطح آگاهیهای اجتماعی ساکنان، امنیت ساکنان، مشارکت مردمی در تأمین خدمات زیربنایی و اجتماعی، توانمندیهای اقتصادی ساکنان را میتوان از ویژگیهای مهم طرحهای جدید برای ساماندهی سکونتگاههای غیر رسمی عنوان کرد.