برنامه دولت برای خانه دار شدن 2/5میلیون خانوار کم درآمد
(شنبه 1393/12/02)
روزنامه ایران:
هرچند همواره میان درآمد اقشار آسیب پذیر و قیمت خانه فاصله زیادی وجود داشته است، اما طی چند سال اخیر با رشد قیمتها و تورم این فاصله به شکاف عمیقی تبدیل شده است که کم کردن آن به برنامهریزی همه جانبهای نیازدارد.
برهمین اساس دولت یازدهم با آغاز فعالیت خود از سال 92 برنامههای مختلفی برای توانمندسازی کم درآمدها تدوین کرده است که مهمترین آنها طرح جامع مسکن است.
در بازنگری طرح جامع مسکن آمده است که خانوارهای کم درآمد برای دستیابی به مسکن متعارف باید ۹۴ سال پسانداز کنند.
در بخش مسکن کم درآمدها تأکید شده است: محاسبات انجام گرفته درباره خط فقر در مناطق شهری در سال ۱۳۹۱ نشان میدهد خانوارهایی که ماهانه کمتر از ۱۰ میلیون ریال درآمد داشته باشند، زیرخط فقر قرار دارند که ۳۵ درصد خانوارهای شهری را تشکیل میداده است. این درحالی است که درسال ۱۳۸۴ این نسبت ۲۶ درصد بوده است. از سوی دیگر درصد خانوارهای زیرخط فقر مسکن که در سال 84 معادل 28 درصد بودهاند در سال 91 به 33 درصد افزایش یافتهاند. در هر دو شیوه محاسبه تعداد خانواری که باید تحت پوشش یکی از طرحهای مسکن اجتماعی و حمایتی قرار گیرند، افزوده شده است. همچنین نرخ مالکیت مسکن در خانوارهای کم درآمد با شتابی بیش از کل جامعه کاهش یافته در حالی که امنیت حاصل از مالکیت مسکن برای آنها مهمتر است. این امر ناشی از کاهش توانپذیری یا استطاعت خانوار برای تملک مسکن است. به طوری که بهای یک مسکن متعارف به درآمد سالانه آنها که نباید از حدود ۵ درصد تجاوز کند، به ۳۲ برابر رسیده است. در نتیجه باید برای دستیابی به چنین مسکنی ۹۴ سال پسانداز کنند.
ازسوی دیگرحدود نیمی از کم درآمدها در خانههای کم دوام زندگی میکنند که 6/2 برابر متوسط جامعه شهری است. بدین ترتیب بیش از 5/2 میلیون خانوار، نیازمند برنامهای ویژه برای بهبود بخشیدن به وضعیت سکونتی خویش اند. این برنامه ویژه نمیتواند محدود به حوزه مسکن باشد و انواع برنامههای توانمندسازی، تواناسازی و توسعه شهری را باید در برگیرد. براساس این گزارش، از حدود 5/2 میلیون خانوار کم درآمد نیازمند پشتیبانی در برنامههای مسکن، حدود یک میلیون خانوار دارای پوشش تأمین اجتماعی هستند، 5۰۰ هزار خانوار تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی قرار دارند، ۲۴۰ هزار خانوار تحت پوشش صندوق بازنشستگی هستند و حدود ۸۱۰ هزار خانوار تحت هیچ گونه پوشش بیمهای و حمایتی قرار ندارند. همچنین در طرح جامع مسکن، مسکن اجتماعی به مجموعه برنامهها و سیاستهایی اطلاق شده که شامل ترکیبی از چند مورد زیر با وزنهای متفاوت است که در کشورهای مختلف اجرایی شده است تا با مقابله با شکست بازار در بخش مسکن، متضمن تحقق حقوق شهروندی در زمینه تأمین مسکن برای همه آحاد ملت، بخصوص کم درآمدها شود. بنابراین عرضه مستقیم مسکن اجارهای توسط بخش دولتی یا عمومی(شهرداری)، عرضه مسکن اجارهای توسط شرکتهای غیرانتفاعی با یارانههای زمین، وام ارزان و غیره، مالکیت مسکن مناسب توان پذیر به طور فردی با یارانههای زمین، وام ساخت ارزان، مالکیت مشاع مسکن مناسب توان پذیر توسط شرکتهای غیرانتفاعی با یارانههای زمین، وام ساخت ارزان، سازوکار وام رهنی ارزان و بازگشت وام تضمین شده برای تملک فردی یا مشاع مسکن مناسب با دادن یارانه و ارائه یارانه مستقیم برای اجاره بهای مسکن از جمله روشهایی است که در نظام مسکن اجتماعی قابلیت اجرا دارند. علاوه براین نسبت یارانه بخش مسکن به تولید ناخالص داخلی به ۴ درصد رسیده که یک واحد آن یارانه زمین بوده است. این نشانه ناکارآمدی اقدامات گذشته در چارچوب برنامههای مسکن و گسیختگی آنها از دیگر برنامههای رفاه اجتماعی در فقدان یک برنامه فراگیر رفاه اجتماعی است.