تولیدآبشیرین از دریا برای 6 استان
(دوشنبه 1394/03/04)
روزنامه ایران:
در حال حاضر تمام کشورهای حوزه خلیج فارس بخش زیادی از آب شرب، صنعتی و حتی کشاورزی خود را از شیرینسازی آب شور خلیج فارس و دریای عمان تأمین میکنند؛ به طوری که عربستان 60 درصد تقاضای سالانه آب خود را از شیرینسازی آب دریا تأمین میکند.
وضعیت تأمین آب مابقی کشورهای حاشیه خلیج فارس و عمان نیز چنین است. اما در میان این کشورها کمترین استفاده از آب شور این دو دریا مربوط به ایران است. ایران سالانه فقط 45 میلیون متر مکعب آب مورد تقاضای کشور را از شیرینسازی آب خلیج فارس و دریای عمان تأمین میکند که این رقم در مقایسه با تقاضای سالانه کشور بسیار ناچیز است.
اما اخیراً با تشدید بحران کمآبی، کشور ما نیز به دنبال افزایش میزان شیرینسازی آب دریای جنوبی است و این موضوع به یکی از طرحهای کلیدی وزارت نیرو برای افق 1404 تبدیل شده است. به دنبال این نوع نگرش اخیراً در جلسهای که با حضور معاون اول رئیس جمهوری و وزیر نیرو برگزار شد طرح تولید همزمان برق و آب در سواحل جنوبی کشور معرفی و مورد بررسی قرار گرفت. اکنون قرار است بعد از ارزیابی طرح و تصویب هیأت دولت این مهم به بخش خصوصی واگذار شود. در این خصوص معاون برنامهریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو با بیان اینکه ما در سواحل شمالی خلیج فارس از یک سو با نیاز مبرم به برق و همچنین آب شیرین مواجه هستیم در گفتوگو با «ایران» گفت: این درحالی است که در این منطقه به واسطه وجود بیش از 2 هزار کیلومتر ساحل و آب شور دریا از ظرفیتهای خوبی برای تولید انرژی و شیرینسازی آب برخوردار هستیم و میتوانیم با تولید پراکنده آب و برق نیاز منطقه را پوشش دهیم. از این رو الان یکی از طرحهای کلیدی وزارت نیرو تولید همزمان برق و آب شیرین از این منبع عظیم خدادادی تعریف شده است که پیشبینی میشود تا افق 1404 یعنی تا 10 سال آینده به طور کامل به آن دست یابیم.
آبرسانی به 6 استان اولویت اول برنامه شیرین سازی
این طرح که به منظور آبرسانی به 6 استان و تولید همزمان آب و برق از سواحل جنوبی مد نظر است استانهای ساحلی در نوار 100 کیلومتری و مناطق کم آب جنوبی کشور را در برمی گیرد.در این باره معاون وزیر نیرو اظهار کرد: در مرحله اول این طرح به جنوب استان سیستان و بلوچستان و سواحل مکران، استان بوشهر و هرمزگان، جنوب استان فارس، استان خوزستان و جنوب استان کرمان آب شیرین و تصفیه شده منتقل خواهد شد که با توجه به پتانسیلهای این بخش قرار است آب شیرین شده به 3 بخش مصرفی شرب، صنعتی و کشاورزی صنعتی (گلخانه ای) این استانها اختصاص یابد. به گفته دائمی در این تعریف کشاورزی آببر گنجانده نشده است.
افزایش قابل ملاحظه تولید برق و آب با اجرای این طرح
طرح تولید همزمان آب و برق برای استانهای واقع در سواحل جنوبی به طور قابل ملاحظهای سهم ایران را از شیرینسازی آب و تولید برق از آب دریای خلیج فارس و عمان افزایش خواهد داد. در این خصوص علیرضا دائمی با اشاره به اینکه میزان شیرینسازی هر کشور خللی در امور کشور دیگرایجاد نخواهد کرد و سهمیه و محدودیتی برای آن وضع نشده است اظهار کرد: ایران بیش از یک میلیارد متر مکعب پتانسیل شیرینسازی آب از حوزه خلیج فارس و دریای عمان دارد. در کنار آن سالانه 25 میلیارد کیلووات ساعت برق تولید خواهد کرد که طرح بزرگی محسوب میشود.
هزینه هر متر مکعب 3 هزار تومان
هماکنون قیمت تمام شده هر متر مکعب آب شیرین شده خلیج فارس و دریای عمان به همراه هزینه انتقال آن برای مرحله اول طرح یک دریا حدود 3هزار تومان تخمین زده میشود که نسبت به تعرفههای جاری آب شرب و صنعتی و کشاورزی رقم بالایی است.
علیرضا دائمی با بیان این مطلب گفت: هزینه انتقال و شیرینسازی منطقه به منطقه متفاوت است اما در مرحله اول طرح تولید همزمان آب و برق و شیرینسازی آب دریا در جنوب کشور هزینه تمامشده 3هزار تومان خواهد بود که تا سال اتمام طرح هم هزینه تمام شده و هم تعرفه فروش آب تغییر خواهد کرد. ازاین رو تعرفه این آب برای مشترکان بر اساس تعرفه سال مورد استفاده خواهد بود. البته از مشترکان خانگی تعرفه مصوب دریافت میشود و مابهالتفاوت تعرفه با قیمت تمام شده از سوی دولت پرداخت میشود اما تعرفه آب شیرینشده برای مصارف صنعتی و کشاورزی کامل دریافت میشود.
میزان سرمایه مورد نیاز،
6 میلیارد دلار
بر اساس تعاریف وزیر نیرو و معاون برنامهریزی و امور اقتصادی وی قرار است طرح فوق با استفاده از ذخایر صندوق توسعه ملی و به دست بخش خصوصی اجرایی شود. علیرضا دائمی میزان اعتبار مورد نیاز برای این بخش را 6 میلیارد دلار عنوان کرد و گفت: این اعتبار از محل منابع بخش خصوصی و همچنین اعتبارات دولتی تأمین خواهد شد. وی با بیان اینکه هنوز طرح در مرحله ارزیابی و مطالعات است اما زمانی که تصویب شود برای جذب سرمایه بخش خصوصی ابلاغ خواهد شد تصریح کرد: در تأمین هرچه سریعتر منابع این بخش هم از سرمایهگذاران داخلی و هم از سرمایهگذاران خارجی بهره
خواهیم برد.
طرحهای بزرگ دیگری نیز داریم
پرونده انتقال آب از دریای خزر به فلات مرکزی سالهاست که روی میز دولت قرار دارد و همچنان در انتظار مجوز سازمان حفاظت محیط زیست است اما با این وجود معاون وزیر نیرو از ظرفیتهای ویژه این طرح میگوید و در این خصوص با بیان اینکه اگر به این طرح مجوز محیط زیست داده شود اجرای آن را شروع خواهیم کرد اظهار کرد: طرحهای بزرگ دیگری نیز در دستور کار داریم که شامل انتقال آب تصفیه شده از دریای خلیج فارس به شرق کشور (خراسان جنوبی و رضوی) و استانهای کرمان، یزد و... میشود. البته اکنون این طرحهای بزرگ در مرحله مطالعه است.
انتقال بین حوزهای دیگر معنا ندارد
معاون برنامهریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو با بیان اینکه در سالهای اخیر خشکسالی ما را مجاب به انتقال بین حوزهای آب کرد اما اکنون دیگر این امر ممکن نیست اظهار کرد: با توجه به پایین آمدن کیفیت آب حوزههای انتقال اکنون کیفیت آب حوضههای آبریز نیز شرایط مناسبی ندارد و از این رو انتفال بین حوزه دیگر منسوخ است و ما برای تأمین آب مورد تقاضا باید به سراغ شیرینسازی آب دریا برویم.