فناوری جدید برای صرفهجویی آب در ساخت و ساز
(پنج شنبه 1394/04/18)
روزنامه ایران :
میزان بارندگی در هر نقطه به عوامل زیادی همچون رطوبت و نقطه شبنم (نقطه شبنم دمایی است که آب موجود در هوا در فشار ثابت با همان سرعت تبخیر، تقطیر میشود) بستگی دارد.
اقلیم خشک ایران نسبت به نقطه شبنم حساس و بسیار شکننده است. برای مثال در بندرعباس باوجود رطوبت مناسب،به علت بالا بودن نقطه شبنم دراثر گرمای هوا ونبود ارتفاعات مناسب، شاهد بارش لازم نیستیم. براین اساس حدود 14 سال خشکسالی در کشور و افزایش بیرویه مصرف باعث شده است در بسیاری از شهرهای کشور با تنش آبی و کم آبی حاد مواجه شویم. درصنعت، مواد وانرژی به هم تبدیل یا جایگزین میشوند.آب شیرین به عنوان مهمترین ماده برای حیات بشر براحتی قابل جایگزینی نیست، اما میتوان آن را با مواد دیگر وفناوری جایگزین کرد.
اقلیم ایران دربهترین سالها حدود 100 میلیارد مترمکعب آب از طریق بارش دارد. در 3 هزار سال قبل و با ورود اقوام آریایی به ایران وافزایش جمعیت،آب چشمهها ومنابع روزمینی برای تأمین نیاز روزافزون مردم کفایت نمیکرد. اما نبوغ ایرانیها با حفرچاه وسپس قنات توانست با فرهنگ غنی تمدن خود، قرنها آب مورد نیاز خود را تأمین کند. در عهد قاجار، نهضت حفر قنات در شهرها و روستاها بخصوص باافزایش جمعیت تهران رونق تازهای گرفت ومشکل کمبود آب برای سالها حل شد.
از دهه 50 با رشد جمعیت، ورود انرژِی نفت ارزان، دلارهای نفتی و رشد صنعت انرژی بر و لزوم توسعه، محیط زیست ایران با پدیده جدیدتولید بالای اکسیدکربن روبهرو واز همین سالها کاهش سالانه نزولات جوی به دو دلیل مصرف زیاد آب وانرژی آغاز شد. به طوری که امروز در کشور سالانه 550 میلیون مترمکعب اکسیدکربن تولید میشود. ازآنجا که تولید انرژی و سایر کالاها به طور مستقیم و غیرمستقیم به آب نیاز دارد، هرچقدر مصرف افزایش یابد در حقیقت مصرف آب نیز افزایش یافته است.
به عبارتی نه تنها توسعه صنعت وجمعیت ر ا با تخلیه منابع آب زیرزمینی به کار گرفتیم، بلکه بیمحابا و با تولید زیاد اکسید کربن، نقطه شبنم را هم بالا بردیم.به گونهای که اکنون هم زمین خشک است وهم ابرها بارانزا نیستند.
کشور به دلایل گوناگون علاوه بر زندگی عادی، نیاز به مسکن، راه، تأسیسات شهری وغیره دارد. این امر تقریباً در تمام دنیا و با شدت وضعف جریان دارد. اما با ملاحظات زیست محیطی وبهرهگیری از نوآوری تکنولوژی میتوان تا حدود زیادی از مصرف آب بکاهیم.
درواقع همانگونه که دربسیاری کشورهای دنیا از فناوری برای کنترل مصرف آب استفاده میکنند در ایران نیز میتوان با بهرهگیری از فناوریهای روز و البته نه چندان پیچیده این کار را انجام دهیم.به طور عمده سیمان، ماسه یا گچ اجزای اصلی ملاتهای کارگاهی هستند که در حالت سنتی به طور جداگانه به کارگاه انتقال داده شده و در نسبتهای مناسب به صورت دستی با یکدیگر مخلوط شده و پس از افزودن آب، مورد استفاده قرار میگیرد. اما رشد تقاضای مسکن و پروژههای ساخت و ساز موجب ایجاد تکنولوژی تولید ملات خشک آماده در اروپای غربی به منظور جبران مشکلات و معایب ملاتهای مخلوط شده در کارگاه (سنتی)شد. ملات خشک از ترکیب سه ماده اصلی یعنی سیمان، سنگدانهها و مواد افزودنی شیمیایی
تهیه میشود.
مثال بسیارساده این فناوری درصنعت ساخت و ساز است. هم اکنون در ساخت و سازهای شهری ازسنگ برای نما استفاده میشود، امادر زیباترین شهرهای دنیا با ملاتهای آماده ورنگی نماسازی میشود. این درحالی است که مصرف آب برای برش ونصب دوغابی سنگ، به هیچ وجه با ملاتهای آماده قابل مقایسه نیست. ضمن آنکه نصب سنگ درنما ایراداتی از نظر فنی، ایمنی، زیبایی و اقتصادی نیز دارد که نمای با ملات رنگی این مشکلات را ندارد. امروزه همین اشکالات را وحتی شدیدتر در کفسازی سرامیک وسنگ با ملات دست ساز داریم. با ملاتهای آماده میتوان کار عایق کاری حرارتی وآب بندی کامل ساختمان راهم انجام داد،که به هیچ وجه در کشور ما
رایج نیست.
درواقع با به کارگیری ملاتهای آماده به جای «دست ساز» درساخت و ساز کشور میتوان تا حدود 5 میلیارد مترمکعب آب صرفهجویی کرد وبا کاهش احتمالی 100 تا 150 میلیون تن اکسید کربن، مواجه خواهیم شد. راهی که ایرانیان کهن رفته بودند، دنیای صنعتی امروز رفته است و ماهم ناگزیریم این راه را برویم.