سه اقدام برای شفافیت بازار ارز
(پنج شنبه 1394/05/29)
روزنامه ایران :
تعیین مهلت برای صرافیهای غیرمجاز، راهاندازی بورس ارز و تک نرخی کردن نرخ ارز سه راهکاری است که دولت برای شفافیت، ساماندهی و کنترل بازار ارز در نظر گرفته است.
در اقدام نخست براساس دستورالعمل بانک مرکزی مهلت صرافان غیرمجاز برای دریافت مجوز از بانک مرکزی روز گذشته به پایان رسید و برهمین اساس طبق قانون صرافان غیرمجاز امکان انجام معاملات ارزی را ندارند.
شرایط اقتصادی چند سال گذشته موجب شد صرافیهای غیرمجاز و دلالان ارز نقش مهمی در نوسان نرخ ارز با ایجاد تقاضای کاذب و سفته بازی داشته باشند. ساماندهی صرافیها کنترل بانک مرکزی بر بازار ارز را بیشتر میکند. البته با تغییر شرایط کشور و توافق هستهای و احتمال لغو تحریمها ثبات در بازار ارز حاکم شده و نرخ ارز مانند چند سال گذشته نوسانهای غیرمعمول ندارد و دلالان دیگر مجال چندانی برای جولان دادن در بازار ارز به دست نمیآورند. از طرف دیگر در حال حاضر بیشتر صرافیهای بزرگ و تأثیرگذار صرافیهایی هستند که از بانک مرکزی مجوز دارند و صرافیهای غیرمجاز به خاطر ثبات نسبی در بازار ارز به حاشیه رفتهاند. اما با جلوگیری از فعالیت صرافیهای غیرمجاز بانک مرکزی میتواند قوانین ارزی و پولی را بهصورت دقیقتر و با شفافیت بیشتر اجرا کند.
نگاهی به سیاست دولت در بخش پولی نشان میدهد که دولت به دنبال ایجاد ثبات و شفافیت بیشتر در بازار پولی است که در این میان ثبات بازار ارز نقش مهمی دارد. به همین دلیل مدیریت اقتصادی دولت دو تصمیم مهم دیگر درباره ارز را در نظر دارد، یکی از این سیاستها تک نرخی شدن ارز است. دولت اعلام کرده بعد از نهایی شدن توافق و لغو تحریمها برنامه تک نرخی شدن نرخ ارز را بتدریج اجرا خواهد کرد. ارز دو نرخی هیچ مزیتی در اقتصاد کشور ندارد و تنها موجب ایجاد رانت شده است. رویکرد مثبتی که دولت یازدهم و بانک مرکزی در بهبود شرایط اقتصادی کشور آغاز کرد به این منجر شد تا فاصله قیمت ارز در بازار آزاد و رسمی کاهش یابد و ارز به سمت تکنرخی شدن پیش برود. با توجه به توافق هستهای که در صورت نهایی شدن، لغو تحریمها را درپی خواهد داشت میتوان امیدوار بود که ارز به سمت تکنرخی شدن حرکت کند، بنابراین باید تا چند ماه آینده منتظر ماند اما در هر صورت تک نرخی شدن قیمت ارز هم به شفافیت این بازار کمک میکند. در حال حاضر هم شرایط برای تک نرخی شدن ارز بیش از پیش آماده است؛ چرا که نرخ ارز بین بانکی با نرخ ارز آزاد فاصله کمی پیدا کرده است.
برنامه دیگری که دولت برای ساماندهی بازار ارز در نظر گرفته راهاندازی بورس ارز است. وزیر اقتصاد اعلام کرده پیشنویس راهاندازی بورس ارز به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارائه شده و سازمان بورس در حال بررسی این پیشنویس است تا با همکاری بانک مرکزی اقدامات بعدی انجام شود. به نظر میرسد که این بورس بتواند در تکنرخی شدن و نرخگذاری ارز مؤثر باشد. شفافیت در شیوه نرخگذاری و تکنرخی بودن ارز در کاهش ریسک اقتصادی و افزایش اعتماد و اطمینان در میان فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران نقش مهمی را ایفا میکند. در واقع با راهاندازی بورس ارز هم بازار ارز به تعادل و شفافیت میرسد و هم با ایجاد ثبات در قیمت ارز راه برای سرمایهگذاری و رونق اقتصادی باز میشود.