شمارش معکوس برای بازگشت 74 شرکت خارجی نفتی به ایران اتاق انتظار صنعت نفت ایران هر روز شلوغتر میشود
(شنبه 1394/06/14)
روزنامه ایران:
از روزی که ایران با گروه 1+5 به یک توافق جامع دست یافته است، تهران میزبان مقامات و شرکتهای اروپایی، آسیایی و آفریقایی شده است که همگی برای بازیابی روابط اقتصادی خود با ایران در پساتحریم ابراز تمایل میکنند.
چه هیأتهایی از آلمان، فرانسه، ایتالیا، انگلیس، ژاپن و کره جنوبی که به طور رسمی با مقامات ارشد کشور و چندین شرکت مهم خود به ایران آمدند و چه شرکتهایی که به تنهایی به تهران سفر کردند و علاقهمندی خود برای حضور در صنایع بویژه صنعت نفت و انرژی ایران را ابراز کردند. این هفته نیز قرار است یک هیأت بلندپایه اقتصادی – سیاسی دیگر از اسپانیا به تهران سفر کند که باب جدیدی برای واکاوی روابط قدیمی قاره اروپا با ایران به شمار میآید.
اسپانیا بعد از آلمان، فرانسه، ایتالیا و انگلیس پنجمین هیأتی است که با هدف گسترش همکاریهای اقتصادی مسافر ایران شده است. در این هیأت، وزیر انرژی اسپانیا و 70 نماینده از شرکتها و سازمانهای بزرگ این کشور از جمله رپسول نیز حضور دارند و همانند هیأتهای پیشین صنعت نفت، گاز و انرژی از جمله مهمترین مواردی است که دو کشور در نظر دارند برای همکاریهای بیشتر در مورد آن مذاکره کنند. چرا که صنعت نفت، گاز و پتروشیمی ایران یکی از پرسودترین صنعتهای جهان به شمار میرود که با تقویت احتمال لغو تحریمهای ایران میان شرکتهای برتر نفتی جهان یک رقابت برای حضور در این صنعت شکل داده است و ایران نیز برای جذب سرمایه و تکنولوژی این شرکتها به منظور توسعه و جبران عقب ماندگی ناشی از تحریم خود را آماده کرده است. البته این بار شرایط پساتحریم با پیش از تحریم تفاوت دارد و حضور پررنگ و موفقتر شرکتهای داخلی ضلع سومی برای توسعه همکاریها به شمار میرود که کار شرکتهای خارجی نفتی را سختتر میکند.
به هر حال اکنون بسیاری از ٧٤ شرکت خارجی فعال در طرحهای نفتی ایران پیش از تحریم آماده بازگشت در پساتحریم هستند که نوید بخش بازگشت روزهای رونق به این صنعت است. سالها پیش یعنی زمانی که ایران تحت تحریمهای گسترده قرار نداشت کشورهای مالزی، بلاروس، چین، انگلیس، کره جنوبی، ایتالیا، روسیه، دانمارک، کرواسی، هند، ژاپن، هلند، اتریش، برزیل، ونزوئلا، لهستان، تایلند، اسپانیا، نروژ، فرانسه، ترکیه، آلمان و دیگر کشورها در بخشهای نفت، گاز و پتروشیمی ایران حضور گستردهای داشتند و اکنون بسیاری از این کشورها برای سفر به ایران و از سرگیری مذاکرات نفتی برنامهریزی کردهاند. تا این لحظه تعدادی از آنها آمدهاند و تعداد دیگری نیز در راهند.
ë شرکتهای نفتی بزرگی که به طور رسمی به تهران آمدند
همان طور که اشاره شد در دو ماه اخیر 6 هیأت بلندپایه اقتصادی – سیاسی و وزیر امور خارجه انگلیس از 7 کشور توسعه یافته جهان میهمان بیژن زنگنه وزیر نفت ایران بودند که در فهرست میهمانان وزارت نفت اسامی تعدادی از شرکتهای بزرگ نفتی جهان به چشم میخورد. این شرکتهای برتر نفتی همگی اعلام کردهاند که به محض لغو تحریمها، برای گسترش همکاریهای خود با ایران آمادهاند. شرکتهایی از قیبل زیمنس، لینده و باسف آلمان از نخستین میهمانان تهران پس از دستیابی به پیمان برجام به شمار میروند که سابقهای طولانی در همکاری با صنعت نفت ایران نیز دارند اما روابط آنها با ایران از زمان اوجگیری تحریمها، محدود شده بود. آغاز دوباره همکاریها با دو شرکت آلمانی لینده و باسف (BASF) که از فعالان صنعت پتروشیمی بوده و در گذشته نیز همکاری خوبی با ایران داشتند، از هماکنون برای ورود به صنعت پتروشیمی ایران آماده شده اند. در سفر دومین هیأت بلندپایه اقتصادی-سیاسی یعنی ایتالیا مدیران ارشد یکی از غولهای نفتی جهان حضور داشتند. نمایندگانی از شرکت انی ایتالیا که این بار بعد از گذشت چند سال به طور رسمی با وزیر نفت ایران مذاکره کردند. البته انی ایتالیا که قبلاً در طرحهای مختلفی از پارس جنوبی تا فاز اول و دوم طرح توسعه میدان نفتی دارخوین حضور داشته، طرح نیمه تمامی به جا نگذاشته و در زمان اوج تحریمها هم ایران را ترک نکرد و دفتر تهران آن همواره فعال بود. اکنون انی به دنبال آن است که در شرایط جدید و براساس تیپ جدید قراردادهای نفتی که قرار است از سوی وزارت نفت ایران معرفی شود فعالیت خود در ایران را ادامه دهد. توتال فرانسه سومین شرکت مهم نفتی خارجی به شمار میرود که برای از سرگیری همکاریهای خود با صنعت نفت ایران در پساتحریم به طور رسمی ابراز تمایل کرده است. سومین هیأتی که در یک ماه گذشته میهمان بیژن زنگنه شد، هیأتی فرانسوی بود که نماینده شرکت توتال نیز در این هیأت حضور داشت. بعد از سفر هیأت فرانسوی، ژاپنیها راهی تهران شدند که در این سفر 18 غول نفتی ژاپن از جمله شرکت اینپکس به عنوان نخستین شرکتهای آسیایی علاقهمند به حضور در صنعت نفت ایران به رقابت با شرکتهای اروپایی پرداختند. اینپکس شرکت نفت و گاز ژاپنی است، که در زمینه اکتشاف، استخراج، بازاریابی و فروش نفت خام، گاز طبیعی و الانجی فعالیت میکند و اکنون یکی از گزینههای همکاری ایران در پساتحریم به شمار میرود. آخرین هیأتی که رسماً به ساختمان وزارت نفت و اتاق مذاکرات نفتی با وزیر نفت ایران راه پیدا کرد هیأت کرهای بود. کره جنوبی از جمله کشورهای آسیایی است که مشتاق حفظ داد و ستدهای نفتی خود با ایران است. در سفر این هیأت به تهران شرکت هیوندای کره جنوبی که از بزرگان پتروشیمی جهان به شمار میرود چندین بار برای حضور مجدد در صنعت پتروشیمی و نفت ایران ابراز تمایل کرد.
این هفته نیز که یک هیأت اسپانیایی مسافر ایران شده است یکی دیگر از غولهای نفتی جهان به تهران خواهد آمد. رپسول به عنوان مهمترین و بزرگترین شرکت نفتی اسپانیا پیش از دوران تحریمها در صنعت نفت ایران فعالیت داشته اما فعالیت این شرکت بزرگ نفتی اسپانیایی در ایران هیچگاه منجر به استمرار همکاریهای بلندمدت نفت و گازی با شرکت ملی نفت ایران نشده است. به این ترتیب مدیران رپسول در حالی به تهران سفر میکنند که در طول سه دهه گذشته تاکنون برخلاف شرکتهایی همچون توتال فرانسه، انی ایتالیا، استات اویل هیدروی نروژ، لوک اویل روسیه، شل انگلیس و چندین شرکت اروپایی دیگر، هیچگاه شرکتهای اسپانیایی موفق به امضای قرارداد بزرگ نفت و گاز در ایران نشدهاند واکنون امید است که این سفر مقدمهای برای همکاریهای نفتی آینده باشد.
ë شرکتهای دیگری نیز آماده همکاری نفتی با ایران هستند
از زمانی که مذاکرات هستهای ایران با 1+5 روند مثبتی را در پیش گرفت مکاتبات نفتی تهران با کشورهای صاحب تکنولوژی و سرمایه جهان نیز با سرعت قابل ملاحظهای شروع شد و اکنون بیش از 50 شرکت بزرگ نفتی جهان از قبیل شرکت انگلیسی- هلندی شل، بیپی انگلیس، استات اویل هیدروی نروژ، شرکت بلنفتخیم بلاروس، سینوپک و سی. ان. پی. سی چین، گازپروم و لوک اویل روسیه، هندوجا و او. ان.
جی. سی هند، او. ام. وی اتریش و ساسول آفریقای جنوبی برای همکاری با ایران در پساتحریم ابراز تمایل کردهاند. هرچند تاکنون این شرکتها با هیأت بلندپایه اقتصادی و سیاسی به تهران سفر نکردهاند اما مذاکرات نفتی آنها با ایران نیز کاملاً جدی است.
ë آمادگی خریداران نفت ایران برای افزایش خرید
در دوران تحریم بسیاری از خریداران نفت ایران روابط تجاری خود را محدود یا حتی قطع کردند و تولید و فروش نفت ایران در یک برهه زمانی به کمتر از یک میلیون بشکه در روز کاهش یافت، اما اکنون با تقویت احتمال لغو تحریمها تمام این خریداران سنتی برای از سرگیری روابط تجاری و افزایش خرید نفت از ایران اعلام آمادگی کردهاند. بعد از تحریم، کشورهایی نظیر چین، ژاپن، هند و کره جنوبی که در دوران تحریم هم از ایران نفت میخریدند، خرید خود را افزایش خواهند داد و آفریقای جنوبی و شرکتهایی نظیر شورون، شل و بیپی به فهرست خریداران نفت ایران بازخواهند گشت.