رئیس کل بانک مرکزی به بانکها هشدار داد کاهش معوقات بانکی و نوسان ارزی
(دوشنبه 1394/10/07)
روزنامه ایران:
مدیران بانکها موظفند در ابتدای سال به گونهای محاسبات دقیق را انجام داده و پیشبینی کنند که نرخ سود علیالحساب بیش از سود قطعی که قرار است تا پایان سال پرداخت کنند نباشد.
بهطور حتم بانک مرکزی و شبکه بانکی مصمم به کاهش نرخ سود بانکی است
میزان مطالبات معوق در گذشته 15 درصد بود که اکنون به 8/12 درصد رسیده است
گروه اقتصادی فاصله گرفتن نرخ سود بانکی از تورم جاری روز به روز بیشتر خود را نشان میدهد. درحالی که براساس عرف نظام بانکداری دردنیا نرخ سود سپرده باید حداکثر 2 تا 3 درصد از نرخ تورم اعلامی بالاتر باشد، اما هم اکنون درایران سودی که بانکها به سپردههای بلند مدت پرداخت میکنند حداقل 7 درصد بیشتر از نرخ تورمی است که درحال حاضر در محدوده
13 درصد ایستاده است.
هرچند بانکها خود از بالا بودن نرخ سود سپردهها زیان زیادی را متحمل میشوند، ولی نگرانی آنها از فرارسپردههای بانکی به سایر بازارها باعث شده است آنها همچنان به نرخهای سود بالا پایبند باشند. درهمین زمینه درحالی که مدیران عامل بانکها طی ماههای اخیر با کاهش دو درصدی نرخ سود سپرده از 20 به 18 درصد به توافق رسیدهاند، اما روزبعد اعلام شد که این توافق منتفی است. دراین میان بانک مرکزی نیز که نمیخواهد به صورت دستوری وارد تعیین نرخ سود بانکی شود، به بانکها درخصوص تبعات منفی بالا بودن نرخهای سود هشدار میدهد. اما به نظر میرسد کاهش نرخهای سود بانکی درقالب انضباط و پایبندی بانکها به مقررات بانکی کلید خورده است، به طوری که روزگذشته در همایش انجمن مالی اسلامی، رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد که بزودی با ابلاغ بخشنامهای به بانکها آنها موظفند نرخ سود علیالحساب را به گونهای برای مشتری در طول یک سال پیشبینی کنند که بیش از سود قطعی پایان سال نباشد.
ولیالله سیف در این باره توضیح داد: در گذشته شاهد این بودیم که بانکها در طول سال سودهای علیالحساب را به مشتریان خود پرداخت کرده و در پایان دوره سود قطعی را محاسبه و مابهالتفاوت آن را به مشتری میپرداختند، اما در حال حاضر خبری از پرداخت مابهالتفاوت نیست و دلیل آن است که بانکها اغلب ارقامی بسیار بالاتر از آنچه سود قطعی یک مشتری در طول یک سال است به آن پرداختهاند.
وی با بیان اینکه رقابت بانکها در پرداخت سودهای بیشتر موجب شده تا در پایان سال میزان سود علیالحسابی که میپردازند بیش از سود قطعی باشد، گفت: چرا باید وقتی بانکها بیمحابا نسبت به پرداخت سود علیالحساب در طول سال اقدام میکنند، ضرر آن را سهامداران بپردازند، بنابراین ما تصمیم گرفتیم این موضوع را ساماندهی کرده و با صدور بخشنامهای به بانکها آنها را موظف به حرکت در چارچوب قانونی کرده و حاشیه امنی را هم برای بانکها و هم برای سهامداران آنها ایجاد کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی گفت: براین اساس مدیران بانکها موظفند در ابتدای سال به گونهای محاسبات دقیق را انجام داده و پیشبینی کنند که نرخ سود علیالحساب بیش از سود قطعی که قرار است تا پایان سال پرداخت کنند نباشد و اگر بانکی در میانه سال متوجه شد که ممکن است نرخ سود علیالحساب مازاد بر سود قطعی باشد، باید نسبت به رویه خود اصلاحات انجام دهد.
نرخ سود بانکی افراطی مثبت است
سیف در همین رابطه به نرخ سود بانکی بالای موجود در نظام بانکی و اینکه چرا نمیتوانیم آن را کاهش دهیم، اشاره داشت و گفت: در کنار موضوع پرداخت سودهای علیالحساب بالا و هزینههایی که در این رابطه به بانکها تحمیل میشود باید در سویی دیگر انجماد 45 درصد از منابع بانکی را مورد توجه قرار داد این در حالی است که در حال حاضر به این میزان باید سود سپرده پرداخت شده و بانکها هزینه آنها را متحمل شوند و از سویی دیگر میتوانند 55 درصد از منابع خود را تسهیلات دهند و واضح است که این نظام بانکی نمیتواند از کارایی لازم برخوردار باشد.
رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه نمیتوان نرخ سود بانکی را بهطور دستوری کاهش داد چرا که تبعات منفی آن بسیار بالا خواهد بود، یادآور شد: با این حال طی اقدامهایی که در این رابطه انجام دادهایم توانستهایم در اهم آنها نرخ سود بین بانکی را از حدود 29 به 21 درصد کاهش دهیم که این موضوع میتواند عاملی برای تغییر در نرخ سود بانکی براساس مکانیزم بازار باشد.سیف گفت: بهطور حتم بانک مرکزی و شبکه بانکی مصمم به کاهش نرخ سود بانکی است.
آمارهای تازه از متغیرهای کلان بانکی
وی در بخش دیگری از اظهارات خود به دستاوردهای بانک مرکزی در یکی دو سال گذشته اشاره داشت و به ارائه آماری از میزان نقدینگی، پرداخت تسهیلات بانکی و کنترل بازار ارز پرداخت.آنطور که رئیس کل بانک مرکزی از آمار پایان آبانماه امسال خبر داد میزان رشد نقدینگی نسبت به ابتدای سال جاری به 16 درصد رسیده است.
سیف اعلام کرد که در پایان آبانماه حجم نقدینگی به 907 هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به رقم 580 هزار میلیارد تومانی پایان سال 1392 حدود 56 درصد رشد دارد.
وی در این رابطه به انتقاداتی که مبنی بر دستکاری آمار نقدینگی از سوی بانک مرکزی مطرح میشود پاسخ داد و اظهار کرد: بانک مرکزی به هیچ عنوان نسبت به ارائه آمار غیرقابل قبول و مخدوش اقدام نمیکند و ما مصمم به اعلام آمار دقیق و اصولی هستیم.رئیس کل بانک مرکزی توضیح داد: آنچه درباره رشد نقدینگی و دستکاری آماری آن مطرح میشود، درست نیست و این افزایش مربوط به پوشش آماری 10 بانک و مؤسسه جدید است که در این دوره میزان نقدینگی آنها به حجم کلی اضافه شد. رئیس کل بانک مرکزی همچنین در خصوص مطالبات معوق گفت: میزان مطالبات معوق در گذشته 15 درصد بود که اکنون به 8/12 درصد رسیده است که با جهتگیری که بانکها انجام دادهاند میتوان به نتایج مثبتی رسید.
نوسان نرخ ارز 20 درصد کاهش یافت
وی در ادامه به کاهش نوسان نرخ ارز در یکی دو سال گذشته اشاره داشت و یادآور شد: دیگر از نوسان شدید ارزی که در دورههای گذشته شاهد آن بودیم خبری نیست به طوری که توانستهایم در آخرین آمار در هشت ماهه امسال نسبت به هشت ماه مشابه سال گذشته نوسان قیمت ارز را حدود 20 درصد کاهش دهیم که البته مقایسه دورههای مختلف نشان میدهد کاهش نوسان گاهی به 60 درصد هم میرسد.
درباره کارتهای اعتباری زود قضاوت نکنید
سیف همچنین در حاشیه این همایش در رابطه با عملکرد طرح ارائه کارتهای اعتباری برای فروش کالاهای داخلی نیز گفت: در این باره نباید زود قضاوت کرد، بلکه باید اجازه داد محصولات به مرور وارد بازار شده و نتیجه اجرای این طرح مشخص شود. این در حالی است که قضاوتهای پیش از موعد موجب التهاب خواهد شد.وی گفت: باید حداقل شش تا هشت ماه از اجرای طرح کارتهای اعتباری بگذرد تا بتوان عملکرد آن را مورد نقد و بررسی قرار داد. آنطور که رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد: براساس بخشنامهای که از سوی بانک مرکزی به بانکها ابلاغ شده اکنون صدور کارتهای اعتباری از سوی آنها براساس دستورالعمل تعیین شده در حال انجام است.
موافقت با راهاندازی بازار مشتقه ارزی پس از برجام
همچنین رئیس کل بانک مرکزی از موافقت کامل بانک مرکزی با راهاندازی بازار مشتقه ارزی در بورس کالا پس از برجام خبر داد. سیف گفت: در خصوص راهاندازی بازار مشتقه ارزی در شورای عالی بورس بحث کردیم که پس از مطرح شدن موارد کارشناسی به این نتیجه رسیدیم که بازار مشتقه ارزی به طور حتم میتواند به ثبات بازار مالی کشور کمک شایانی کند.
پیگیر برداشت 7/1 میلیارد دلار دارایی بلوکه شده هستیم
رئیس شورای پول و اعتبار گفت: این بانک از طریق وکیل خود در حال اقدام و پیگیری درباره مصوبه برداشت 7/1 میلیارد دلار توسط کنگره امریکا از داراییهای بلوکه شده ایران است.
سیف، در پاسخ به پرسشی مبنی بر اقدامات بانک مرکزی درباره مصوبه کنگره امریکا درباره برداشت حدود 2 میلیارد دلار ازحساب بلوکه شده ایران، افزود: رقم 5/2 میلیارد دلار شامل سود اضافه شده به رقم اصلی 7/1 میلیارد دلار است؛ این پرونده همچنین ازطریق دفتر نهاد ریاست جمهوری و وزارت امور خارجه در حال پیگیری است که امیدواریم نتیجه آن را دریافت کنیم.