سهم اندک درآمدهای مالیاتی درتوسعه کشور
(دوشنبه 1395/05/04)
اکونیوز:
فرهنگ سازی حلقه مفقوده نظام مالیاتی کشور است که دولت با ارائه راهکارهایی در این زمینه می تواند مردم را برای پرداخت مالیات تشویق نماید و این مهم در صورتی محقق می شود که هزینه های حاصل از درآمد مالیات برای مردم شفاف سازی شود.
به گزارش خبرگزاری اقتصاد ایران، در نگاهی کلی مالیات را می توانیم یک هزینه اجتماعی قلمداد کنیم که توده مردم یک جامعه به ازای استفاده از کالاهای عمومی (کالای عمومی به منظور؛ پارک، روشنایی خیابان ها، جاده ها و ... ) موظف به پرداخت آن هستند.
مالیات ازجمله ابزارهای تحقق عدالت اجتماعی در جامعه به شمار می رود، به گونه ای که افراد پر مصرف تر و یا با درآمد بالاتر نسبت به سایرین باید پرداختی بیشتری داشته باشند.
در اقتصاد های جهانی، مالیات نقطه پررنگی در درآمدزایی دولت است. اما در کشور های در حال توسعه، عموما نظام مالیاتی هدفمند و کارایی وجود ندارد.
این امر در کشورهایی که از منابع طبیعی برخوردار هستند بیشتر به چشم می خورد، زیرا دولت ها در این دست کشورها احساس نیازی برای تامین درآمد از طریق مالیات نمی کنند.
به گزارش اکونیوز،تعریف علم اقتصاد می تواند این توضیحات را شفاف تر کند؛ علم اقتصادی در زبان عامیانه به معنای حداکثر استفاده لازم از منابع موجود است. یعنی دولت باید برای درآمد زایی از راه هایی که پیش رو دارد حداکثر استفاده را داشته باشد. در کشور هایی که منابع طبیعی وجود دارد، دولت ها از طریق فروش این منابع؛ همانند نفت و گاز درآمدی بیشتراز اخذ مالیات و با مشکلات کمتر کسب می کنند.
سهم مالیات از بودجه ایران
ایران هنوز نتوانسته برای کسب درآمد از طریق مالیات به نقطه مطلوبی دست یابد. سهم درآمد مالیاتی از بودجه ایران در سال جاری، 38 درصد کل بودجه است، در حالی که این رقم در کشور های توسعه یافته به 60درصد می رسد. این اعداد و ارقام به خوبی نشان می دهد که ایران از این حیث تا چه حد از کشورهای توسعه یافته جامانده است.
تاثیر مالیات بر سطح رفاه اجتماعی
کارشناسان معتقدند که هرچه سهم مالیات از درآمد دولت بیشتر باشد، آثار نامطلوب اقتصادی کاهش می یابد.
اخذ مالیات با رفاه اجتماعی رابطه دارد. در حالت کلی اخذ مالیات از مردم در ابتدا موجب کاهش رفاه اجتماعی می شود، اما در نهایت این امر به نفع جامعه خواهد بود.
مالیات علاوه بر اینکه قدرت توسعه کشور و ساخت امکانات رفاهی دولت را افزایش می دهد، ابزاری برای توزیع مجدد درآمد ها است، که می تواند عدالت اجتماعی را محقق کند.
توزیع درآمد، به تشریح چگونگی سهم افراد جامعه از درآمد ملی می پردازد و میزان نابرابری موجود بین درآمد افراد را بررسی می کند. هرچه اختلاف بین درآمدها کم تر باشد عدالت اجتماعی بیشتر محقق خواهد شد.
راهکار جلوگیری از فرارهای مالیاتی
دولت می تواند از طریق فرهنگ سازی تلاش کند تا مالیات دهی را به یک فرهنگ عمومی تبدیل نماید. این کار از طریق شفاف سازی در خرج درآمدهای مالیاتی برای مردم صورت می گیرد.
به عبارت دیگر مردم وقتی مالیات پرداخت می کنند باید این را کاملا لمس کنند که چه منفعتی برایشان ایجاد می شود، همچنین عدم پرداخت مالیات آنها را از چه منافعی محروم می کند. شناساندن این ها می تواند به جا انداختن این فرهنگ کمک شایانی کند.
همچنین دولت سعی کند تا با به دست آوردن اعتماد مردم آنها را نسبت به پرداخت مالیات با اعتماد نماید، و مردم بدانند که این ها در راستای افزایش رفاه اجتماعی و توسعه کشور هزینه خواهد شد.
مردم نیز از فواید پرداخت مالیات آگاه باشند و دولت باید برای خرج این درآمد ها گزارش داده و شفاف سازی کند تا اعتماد بین دولت و ملت شکل بگیرد.
سفارش امام علی (ع) درباره مالیات
به لحاظ اسلامی نیز مالیات بسیار قابل توجه است، از مترادفات مالیات در اسلام می توان به خمس و زکات اشاره کرد.
حضرت علی (ع) نیز در نامه ای به مالک اشتر می فرمایند: مالک مالیات را از مردم بگیر وخرج آبادانی شهر کن به طوری که مردم متوجه شوند مالیات هایی که می دهند خرج خودشان می شود.
فواید پرداخت مالیات برای مردم
از جمله فواید پرداخت مالیات برای مردم می توان به مواردی از قبیل؛ قطع وابستگی به اقتصاد نفتی و به تبع آن استحکام و ثبات نظام اقتصادی کشور، اختصاص درآمد های نفتی به توسعه زیرساخت های کشور که می تواند سرعت رشد و توسعه یافتگی را بیفزاید، تحقق عدالت اجتماعی و توزیع مجدد درآمد به نحو عادلانه و همچنین کاهش اختلاف طبقاتی اشاره کرد.
مالیات تاثیرات مفید و غیر مستقیم ای نیز در سایر بخش ها دارد که شاید در ظاهر به چشم نیاید. از این دست می توان به ترافیک شهری و مصرف بهینه خانوار اشاره کرد. شاید با خود بپرسید که مالیات چه ارتباطی با ترافیک دارد ؟!
به گزارش اکونیوز،باید گفت؛ از طرفی، اگر مردم بدانند که برای استفاده از مدارس عمومی، پارک ها، جاده ها و حتی روشنایی سطح شهر مالیات پرداخت می کنند در حفظ و نگهداری آن کوشا می شوند و از این رو مصرف بهینه در جامعه نهادینه می شود. از سوی دیگر، در یک نظام مالیاتی توسعه یافته، مردم برای مصرف بنزین، استفاده از خودرو و عبور از جاده باید مالیات پرداخت کنند، پس با این وجود بسیاری از ترددهای غیر ضروری آنها از بین می رود، و حجم نقل و انتقالات به سوی ناوگان حمل و نقل عمومی سرازیر می شود.
موارد بسیار دیگری را می توان به این سادگی بررسی کرد تا به فواید اخذ مالیات پی برد.