سپرده گذاران نگران زیان بانک های بورسی نباشند
(دوشنبه 1395/11/18)
روزنامه ایران:
توقف و بازگشایی نمادهای بانکی در حدود 5 ماهه اخیر تأثیر بسیاری بر اقتصاد و بخصوص سهامداران بورسی داشته است. از اواخر تیر ماه که با تأکید بانک مرکزی برای اصلاح صورتهای مالی بانکها، نماد بانکهای بورسی متوقف شد و این توقف بیش از 5 ماه طول کشید، تغییر و تحول بزرگی در نظام بانکی ایجاد شد که این تغییرات به صورت مستقیم برروی بازارسرمایه و سهامداران آن تأثیر گذاشت.
اصلاح صورتهای مالی بانکها که توسط بانک مرکزی انجام شد، بسیاری از بانکهای بزرگ کشور را که تا پیش از آن قرار بود بین سهامداران خود سود تقسیم کنند، به یک باره زیان ده کرد و موج این زیان درکنار ضرر و زیانی که به سهامداران آنها وارد کرد شاخصهای بورس اوراق بهادار تهران را نیز پایین کشید. به طوری که شاخص 79 هزار و 206 واحدی بورس در نخستین روز کاری بهمن ماه روز گذشته به 76 هزار و 616 واحد رسید که نشان دهنده افت 2 هزار و 590 واحدی شاخص کل بورس است.
هرچند در ماههای اخیر همواره شاخصهای بورسی در نوسان بوده است ولی از روز 5 بهمن ماه که نخستین نماد بانکی متوقف شده یعنی بانک ملت بازگشایی شد ظرف چهار ساعت شاخص کل را 1014 واحد پایین کشید. به فاصله چند روز یعنی در روز 13 بهمن ماه نیز با بازگشایی دومین نماد بانکی بزرگ یعنی بانک تجارت یک بار دیگر شاخص با افت بیش از 560 واحدی مواجه شد و اکنون بازار منتظر بازگشایی سومین نماد(صادرات) است.
براساس گزارشهای ارائه شده پس از بازگشایی نمادهای بانکی که عمده آنها با زیانهای کلانی همراه بوده است، سهامدارانشان 5 هزار و 100 میلیارد تومان زیان متحمل شده اند؛ زیانی که به گفته کارشناسان همچنان ادامه خواهد داشت و بسیاری از صنایع دیگر بورس را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
آنچه از دید کارشناسان مسلم است این است که زیان بانکهای بورسی روی سپردهگذاران آنها تأثیری ندارد، هرچند برخی معتقدند که این زیانها برروی تصمیمگیری آتی سپردهگذاران بیتأثیر نخواهد بود. درواقع در قانون برای وضعیت بحرانی بانکها تدابیر مشخصی اندیشیده شده است، ولی دراین بین بورسیها معتقدند که زیان بانکیها از جیب آنها پرداخت میشود.
بحث بازار پول و سرمایه داغتر شد
با این حال طی روزهای اخیر بحثهای کارشناسی داغی میان کارشناسان بانکی و بورسی درباره آثار اصلاح صورتهای مالی بانکها و بازگشایی نماد آنها با سهمهای ارزان شده به وجود آمده است. از دیدگاه کارشناسان بانکی شفافیت نظام بانکی که در ترازنامه و صورتهای مالی آنها منعکس میشود میتواند منشأ آثار مثبتی برای این نظام و کل اقتصاد ملی ایران باشد چراکه تا پیش از این اصلاح داراییهای سمی و سودهای موهوم بخشی از ترازنامه بانکها را به خود اختصاص داده بود و سودهای اعلام شده واقعی نبود.درمقابل کارشناسان بورسی معتقدند که بهای سنگین ناکارآمدی و غیرشفاف بودن صورتهای مالی بانکها را نباید بازارسرمایه و سهامداران بدهند. البته دامنه این بحث و گفتوگوهای کارشناسی تا مسئولان ارشد دو نهاد ناظر بازار پول(رئیس کل بانک مرکزی) و نهاد ناظر بازار سرمایه (رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار) نیز کشیده شد. ولیالله سیف رئیس کل بانک مرکزی در گفتوگو با خبرنگاران از روش این نهاد برای اصلاح صورتهای مالی بانکها دفاع کرد و شاپور محمدی رئیس سازمان بورس در جمع اعضای اتاق بازارگانی ایران به این موضوع و آثار آن بر بازارسرمایه پرداخت.
بانک مرکزی به وظیفه خود عمل کرد
علاوه بر بانکهای تجارت، ملت، صادرات، گردشگری، دی، سرمایه و ایرانزمین، صورتهای مالی 9 ماهه 95 بانک اقتصاد نوین با بیش از 500 میلیارد تومان زیان و صورتهای مالی سه ماهه بانک پارسیان هم بیش از 260 میلیارد تومان زیان را ثبت کردهاند. ولیالله سیف رئیس کل بانک مرکزی درباره اینکه با توجه به اینکه تعداد بانکهای زیانده در کشور در حال افزایش است بانک مرکزی چه برنامهای برای این بانکها دارد، آیا این بانکها از زیان خارج خواهند شد یا خیر، اظهار داشت: باید ببینیم هر یک از نهادها مسئولیتشان چیست، بانک مرکزی بهعنوان ناظر در نظام بانکی هر کشوری چه مسئولیتی دارد، بازرس قانونی و حسابرس مستقل چه مسئولیتی دارند، بورس و اوراق بهادار در رابطه با بانکهایی که در بورس و اوراق بهادار هستند چه مسئولیتی دارند، بنابراین وقتی مسئولیتها را تفکیک کنیم مسئولیتها و وظایف کاملاً مشخص میشوند.
سیف تأکید کرد: بورس و اوراق بهادار هم در رابطه با خرید و فروش سهام بانکها و بنگاههایی که در بورسها هستند نظارت دارد و مسئولیت عمدهاش شفافسازی اطلاعات است. کسی نباید اطلاعات خاص داشته باشد. هرگونه اطلاعاتی باید در معرض دسترسی همه فعالان این بازار باشد. لذا بورس و اوراق بهادار و بانک مرکزی هم باید مسئولیت خودشان را انجام دهند.
انداختن مشکلات به دوش بازارسرمایه صحیح نیست
درمقابل اظهارات رئیس کل بانک مرکزی، رئیس سازمان بورس اوراق بهادار در نشست کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق ایران که به منظور بررسی مشکلات بازار سرمایه ایران برگزار شد، گفت: اگر نرخ سربار در بانکها افزایش یافته یا با افزایش هزینههای پرسنلی مواجه شدهاند قدر مسلم نباید از جیب سهامدار اقدام به اعطای حقوقهای بالا کنند. از سوی دیگر برای نرخ بازدهی که هنوز کسب نشده نباید زیان بانکها را از جیب سهامدار جبران کرد و سپس اقدام به سود علیالحساب به سپردهگذاران بانکی کرد. انتقاد به بانکها تنها مختص به سهامداران خرد نیست چرا که سهام عدالت 50 میلیون نفری نیز در هیأت مدیره بانکها حضور دارند.
رئیس سازمان بورس با بیان اینکه انداختن همه مشکلات صنعت بانکداری بر دوش بازار سرمایه صحیح نیست، از جدا شدن بازار بدهی از بازار سهام و تابلوی جداگانه در بورس خبر داد و افزود: باید حجم معاملات و حرکت دقیق معاملات سهام مشخص شود و در این بین هرگونه راهکاری که بتواند به افزایش سودآوری شرکتها کمک کند فکر کرد. باید نرخ کارمزدها در کارگزاریها اصلاح شود اینکه نرخ سپردههای بانکی باید کاهش یابد نیازمند تصمیم جمعی و سراسری از سوی همه متولیان کشور و عقلای حوزه پولی و مالی کشور است.