تنوع و کیفیت داخلیها، رقبای خارجی را از میدان خارج کرد /صنعتغذایی،میهمان ثابت سفره ایرانیان
(شنبه 1395/12/21)
روزنامه ایران:
روی موهایش گرد سپید نشسته و در صدایش، لحن آرام پیرمردی 86ساله، از دههها کار و فعالیت روایت میکند:«روزی که ما سس را به ایران آوردیم، اصلاً کسی نمیدانست موردمصرف این کالا چیست و آن را چطور باید خورد.
آنوقت این بهجایی میرسد که یک کارخانه، 5کارخانه میشود و مردم باعلاقه بسیار زیادی آن را تهیه میکنند. مسائل و مشکلات زیادی سر این راه است، که این مشکلات را کارآفرین رفع میکند و به موفقیت میرسد.» شاهرخ ظهیری، بنیانگذار یکی از برندهای موفق صنایع غذایی است که چنین با ذوق خاطرات چند دهه گذشتهاش را بازگو میکند. بیش از 10 هزار واحد تولیدی و صنایع تبدیلی موادغذایی در کشور فعالیت میکنند و حدود 2 درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص دادهاند. همین ارقام نشان از گستردگی صنعت غذا در کشور دارد.
طی سالهای اخیر، نظام توزیع ایران نیز متحول شده و فروشگاههای بزرگ و متنوع، جای بقالیهای کوچک را گرفتهاند. محصولات غذایی نیز از سس و پنیر گرفته تا انواع نانها و نوشیدنیها، با تنوع زیاد انتخابهای زیادی را هم برای مصرفکنندهها فراهم کرده است. در یکی از فروشگاههای بزرگ غرب تهران، زوج جوانی در مقابل قفسه سسها و چاشنیها ایستادهاند و انتخاب میان محصولات متنوع، برایشان سخت شده است. زن جوان از میان برندهای داخلی و خارجی، یکی از برندهای خوشنام ایرانی را برمی دارد و میگوید:«قبلاً اینقدر همه چیز متنوع نبود، الان با این همه تنوعی که وجود دارد، اصلاً خرید محصولات غذایی لذت بخش و امتحان این همه طعم، هیجان انگیز شده است.» مرد کنار او نیز ادامه حرفش را میگیرد و میگوید:«شاید قبلاً دوست داشتیم از محصولات خارجی به خاطر تنوعشان استفاده کنیم، ولی الان واقعاً هیچ لزومی ندارد. جنسهای خارجی هم در بازار بیشتر از قبل شدهاند، ولی با این همه تنوع داخلی و بسته بندیهای شیک، چرا پول گرانتر برای خارجیها بدهیم؟» از بین 70 نوع فرآورده و ماده غذایی در جهان ایران تولیدکننده 30نوع آن است و همچنین از نظر تنوع مواد غذایی، رتبه سوم را در جهان به خود اختصاص داده است.
ایرانیها چطور غذا را مصرف
و برای آن هزینه میکنند؟
مرکز آمار ایران، به تازگی گزارشی از فعالیت فرهنگی افراد ایرانی منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، حدود 57درصد از ایرانیها، طی یک ماه نه بیرون از منزل، غذا خوردهاند و نه فست فود مصرف کردهاند. حدود 18 درصد نیز یکبار در یک ماه بیرون از منزل غذا مصرف کرده و 14 درصد نیز دو بار فستفود خوردهاند. این آمار نشان میدهد الگوی مصرف غذای ایرانیها، هنوز به خانه وابسته است و وقتی خانهها ایرانی مصرفکنند، صنعت غذا نیز بزرگتر و وضعیت اشتغال در آن بهتر میشود.
بر اساس آخرین گزارش بانک مرکزی، 23.6 درصد از هزینه سالانه خانوار صرف خوراکی و آشامیدنی میشود که بعد از مسکن، دومین جایگاه را در سبد بیشترین هزینههای خانوار دارد. با این حساب، خانوادههای ایرانی سالانه حدود 8 میلیون و 333هزار تومان به طور متوسط خرج خورد و خوراک خود میکنند. در گروه خوراکیها و آشامیدنیها، انواع گوشت با 5.4 درصد بیشترین هزینه را به خود اختصاص داده است. خانوادههای ایرانی سالانه حدود یک میلیون و 900 هزار تومان برای گوشت، خرج میکنند و میزان متوسط مصرف آن نیز، 40 کیلو برای گوشت دام و 90 کیلو برای گوشت پرندگان در سال است. همین طور حدود 990 هزار تومان برای شیر و فرآوردههای آن و 810 هزار تومان نیز برای برنج، آرد و غلات هزینه میکنند. بررسی متوسط مقدار مصرف سالانه نشان میدهد ایرانیها در سال گذشته، 328 کیلو نان و 116 کیلو برنج مصرف کردهاند.
کارآفرینانی که صنعت غذا را
متحول کردهاند
7 درصد از ارزش افزوده بخش صنعت، 15 درصد از ارزش افزوده بخش کشاورزی و 20 درصد از صادرات محصولهای کشاورزی و 6.5 درصد از صادرات صنعتی، مربوط به این بخش میشود. همچنین 15 درصد از کل اشتغال صنعت و 18 درصد از کل کارگاههای صنعتی نیز مربوط به صنعت غذا میشود. بررسیهای «ایران» در صنعت غذا نشان میدهد، خطرپذیری کارآفرینان، یکی از اصلیترین مؤلفههایی است که باعث شده صنعت غذا، به یکی از قابل اعتمادترین و به روزترین صنایع ایران تبدیل شود.
غلامعلی سلیمانی، یکی از کارآفرینان نام آشنای صنعت غذا چنین از تجربیاتش تعریف میکند:«میخواستم کارخانه لبنی آمل را راه بیندازم. از وزیر وقت درخواست ارز برای وارد کردن ماشینآلات کردم اما نپذیرفتند. این موضوع مرا نا امید نکرد. با ارز آزاد ماشینهای دست دوم خریدم و کارم را راه انداختم. یک روز همان آقای وزیر، کارخانه دارها را جمع کرد تا نسبت به ارزی که از دولت گرفته بودند پاسخگو باشند. وقتی نوبت به من رسید کارتن را باز کردم و انواع پنیری را که تولید کرده بودیم به ایشان نشان دادم: پنیر گودا، پارمسان، پروسس. این آدم یک مرتبه رنگ و رویش عوض شد. اخلاقش عوض شد و گفت آقایان من فردی مثل ایشان میخواهم. من هدف دارم و هدفم پول در آوردن نیست که بگویم برای من میارزد یا نمیارزد. هدف من ایجاد کار است. ایجاد صنعت است. بقای کشور را در صنعت میبینم نه تجارت، متأسفانه مملکت به سمت تجارت پیش میرود.»