مشکل مناطق آزاد قابل کتمان نیست/ هدر رفت ۴۵۰۰ میلیارد تومانی در مناطق آزاد
(یک شنبه 1396/05/22)
خبرگزاری فارس:
مدیرعامل سابق منطقه آزاد اروند با بیان اینکه اهدافی برای مناطق آزاد تعریف نشده است، اظهار داشت: سالانه ۴۵۰۰ میلیارد تومان به صورت مستقیم و مبالغی نیز از طریق فروش زمین در مناطق آزاد هدر میرود.
به گزارش خبرنگار باشگاه توانا خبرگزاری فارس، «برنامه جریان» با موضوع «مناطق آزاد» با حضور جواد معصومی، مدیرعامل سابق منطقه آزاد اروند و حسن حسینی شاهرودی، دبیر اول کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی از شبکه سه به روی آنتن رفت.
در این برنامه جواد معصومی با بیان اینکه مشکل مناطق آزاد قابل کتمان نیست و هزاران میلیارد تومان در این مناطق صرف توسعه و نیز ایجاد زیرساختها شده، اما شاهد بازدهی مناسب و لازم نبودهایم، افزود: این مساله بیشتر به نوع تعریف مناطق آزاد و قانون «چگونگی اداره مناطق آزاد» برمیگردد؛ در حالی که پس از سالها نیاز است، تا بازنگری جدیدی در این مناطق صورت گیرد تا بتوانیم از این مناطق به شکل کارا تری استفاده کنیم
*اهدافی برای مناطق آزاد تعریف نشده است
مدیرعامل سابق منطقه آزاد اروند در پاسخ به این پرسش که به چه میزان از اهداف تعیین شده در مناطق آزاد دست پیدا کردیم، گفت: ما اصلا برای مناطق آزاد اهدافی تعریف نکردیم؛ به طور مثال منطقه آزاد کیش که یک منطقه نمونه گردشگری است، هیچ شباهتی با آنچه که در دنیا با مناطق آزاد تعریف میشود، ندارد؛ چرا که تعریف مناطق آزاد یک تعریف کاملا اقتصادی در جهت صادرات کالا، تسهیل در انتقال تکنولوژی و بومی کردن آن است، اما منطقه آزاد کیش هیچ ظرفیتی در این موضوع ندارد.
وی با بیان اینکه ما در تعاریف مناطق آزاد دچار مشکل شدهایم و نقد این دولت و آن دولت نیست، بلکه نقد روندی که در کشور امتحان شده، اما جواب نداده است، اظهار داشت: آنچه که امروز برخی افراد، موافق ادامه این جریان نیستند، به این دلیل است که اصل وجودی این مناطق باید مورد بازبینی قرار گیرند.
معصومی به مساحت مناطق آزاد اشاره کرد و گفت: جبلعلی یکی از بزرگترین مناطق آزاد در دنیا است که کل مساحت آن در فاز اول 1000 هکتار و با فاز با توسعه خود به 1700هکتار رسید؛ در حالی که منطقه آزاد اروند 42 هزار هکتار مساحت دارد و برای منطقه آزاد ماکو به بیش از 42 هزار هکتار میرسد.
مدیرعامل سابق منطقه آزاد اروند در ادامه قیاس مناطق آزاد کشور با مناطق آزاد سایر کشورها به وظایف حاکمیتی و حکومتی این مناطق اشاره کرد و اظهار داشت: مناطق آزاد در دنیا صرفا کارکرد اقتصادی دارند و شورای تامین در آنها تشکیل نمیدهند و با آموزش و پرورش و تربیت بدنی و غیره کاری ندارند.
معصومی در پاسخ به این پرسش که در زمان مدیر عاملی شما چه کارهایی قرار بود انجام دهید اما قوانین اجازه نمیداد، گفت: یکی از مسائل حاکمیتی بود؛ در واقع بسیاری از مسائل حاکمیتی میتوانست به سایر مسئولان و یا نهادهای دیگر محول شود و مناطق آزاد صرفا به بحثهای توسعه ملی و صادرات بپردازد.
وی ادامه داد: منطقه آزاد اروند به علت همجواری با جنوب عراق پتانسیل صادرات را داشت و ما تمرکز اصلی خود را بر روی مرز شلمچه و بندر خرمشهر به عنوان پایگاههای صادراتی به جنوب عراق گذاشتیم که نتایج خوبی هم به دست آمد، اما به طور کلی بسیاری از مناطقی که در داخل منطقه آزاد اروند بودند، مازاد بر وظایف اقتصادی خود میدانستیم.
معصومی درادامه گفت: منطقه آزاد اروند به علت پتانسیلی که در بحث بندری، فرودگاهی و همجواری با عراق وجود داشت، تمام تلاش خود را بر صادرات با عراق متمرکز کردیم به گونهای که از صادرات 20 میلیون دلاری در مرز شلمچه به 850 میلیون دلار رسیدیم و امروزه یک میلیارد و 200 میلیون دلار صادرات به جنوب عراق صورت میگیرد.
مدیرعامل سابق منطقه آزاد اروند اضافه کرد: در بحث تولید و اشتغال نیز بسیاری از صنایعی که میتوانست به بستهبندی منتهی شود، صورت گرفت و ظرفیتهای نیروگاهی برای تولید و صادرات برق در منطقه اروند و ایجاد ظرفیت توریستی و درمانی انجام شد.
معصومی با اشاره به اینکه اشتباهی که در تعریف مناطق آزاد وجود دارد، این است که گمان میشود این مناطق برای محرومیتزدایی از برخی مناطق هستند، گفت: در کشور سنگاپور 3میلیارد دلار صرف زیرساختها شد و سپس مناطق آزاد به وجود آمدند و یا آنکه در کشور آلمان برای 200هکتار منطقه آزاد، 6میلیارد یورو سرمایهگذاری انجام گرفت و سپس منطقه آزاد ایجاد شد؛ اما اشکال کشور ما این است که مناطق آزادی را تعریف کردیم سپس با یک درآمد مسموم از محل واردات، یعنی درآمد مازاد از محل عوارضی که از واردات کالا صورت میگیرد را برایش در نظر گرفتیم و از این محل و نیز زمینفروشی به جمع کردن درآمد و ایجاد زیرساخت برای مناطق آزاد شروع کردیم.
وی ادامه داد: در زمان مدیرعاملی بنده بر منطقه آزاد اروند، سالانه حدود 80میلیارد تومان درآمد مناطق آزاد بود و در حال حاضر این مبلغ 300میلیارد تومان است، این مبلغ یک مبلغ بسیار ناچیز برای توسعه و ایجاد زیرساختهای تجاری، بازرگانی، صادرات مجدد و تولید در این مناطق است.
مدیرعامل سابق منطقه آزاد اروند عنوان کرد: دید ما نسبت به مناطق آزاد باید یک دید ملی و متصل شدن به اقتصاد جهانی، صادرات مجدد و بازرگانی باشد.
وی در پاسخ به این پرسش که شما موافق ایجاد مناطق آزاد بیشتر هستید یا خیر، گفت: با وجود قوانین و تعاریف فعلی از مناطق آزاد به طور کلی موافق برچیده شدن مناطق آزاد هستم، اما اگر بخواهد با همین رویه ادامه پیدا کند، به نظرم برای نزدیکتر شدن به عدالت اجتماعی بهتر است مناطق آزاد بیشتری داشته باشیم.
*هدررفت 4500میلیارد تومان در مناطق آزاد
وی با بیان اینکه به طور کلی سالیانه 4500 میلیارد تومان به صورت مستقیم و مبالغی نیز از طریق فروش زمین در مناطق آزاد هدر میرود، گفت: اگر این مقدار را با کل بودجه عمرانی تخصیص داده شده سال گذشته که حدود 20هزار میلیارد تومان است، مقایسه کنیم، حدود 4500میلیارد تومان در 7 الی 8 نقطه و 20هزار میلیارد تومان در کل کشور مصرف میشود.
معصومی یادآور شد: این مبلغ صرف مصارف اقتصادی توسعه که در قانون «چگونگی اداره مناطق آزاد» که یک روزی آمال و آرزو بود، مصرف نخواهد شد؛ چراکه این قانون ظرفیتهای آن را ندارد؛ لذا اگر تعداد مناطق آزاد بیشتر شود، این عدد در بین تعداد بیشتری از مناطق تقسیم و مردم بیشتری از آن بهرهمند خواهند شد.
مدیرعامل سابق منطقه آزاد اروند با بیان اینکه مشکل اصلی ما در کشور نبود کار کارشناسی است، گفت: در جنوب کشور ظرفیتهای بندری فراوانی را ایجاد کردهایم که به طور قطع زیر 50درصد فعال هستند؛ حال با وجود بنادر متعددی که در جنوب داریم، باز گفته میشود، بنادر جدید احداث شود؛ این کار درست نیست و باید کار کارشناسی صورت گیرد.
وی در پایان اصلاح رویه و قانون را راهکار اصلی حل معضل مناطق آزاد دانست و گفت: برخی مناطق همچون بندر شهید رجایی و فرودگاه امام خمینی پتانسیل منطقه آزاد را دارند و امیدواریم که با عمل به قانون به اهداف خود برسیم.
وی اظهار داشت: در بحث مالیات در دولت عدالت لایحهای به مجلس ارائه شد و 15 سال معافیت به 30 سال معافیت رسید، در حالی که در آن زمان مطرح شد این کار مشکلی را حل نمیکند.