ایرنا:
معاون سازمان جنگل ها در امور آبخیزداری، مراتع و بیابان گفت: امسال 200 میلیون دلار از محل صندوق توسعه ملی برای اجرای طرح های آبخیزداری، به این بخش اختصاص یافت.

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایرنا، «ناصر حیدری پوری» روز دوشنبه در نشست خبری درباره آخرین وضعیت اعتبارات طرح های آبخیزداری کشور و خشکسالی های پی در پی در 17 سال گذشته، افزود: 200 میلیون دلار در سال 97 برای اجرای طرح های آبخیزداری و بهبود این روند مصوب شده که در شهریور و تا پایان آذر ماه امسال بخشی از این پروژه‌ها افتتاح خواهد شد.
وی با بیان این که اجرای طرح های آبخیزداری موجب پایداری سرزمین می شود، اظهارداشت: این طرح موجب افزایش نفوذ آب در زمین به میزان 530 مترمکعب در هکتار، افزایش تولید علوفه به میزان 120 کیلوگرم در هکتار، کاهش فرسایش خاک در حدود 9 تن در هکتار، کنترل هرزآب و سیلاب ها و بهبود شرایط اکولوژیکی و ارتقای وضعیت معیشت آبخیزنشینان می شود.
به گفته وی، براساس اقدامات آبخیزداری می توان در ورود رسوب به سدها به طور متوسط پنج تن کاهش بوجود آورد و امسال با توجه به مقوله آبخیزداری بازنگری در نظام توزیع اعتبار در این بخش در دستور کار قرار گرفته تا اجرای طرح ها تسریع شود.
حیدری پوری اضافه کرد: طبق نقشه‌های توپوگرافی سالیانه 410 میلیارد مترمکعب آب در کشور وجود دارد که بخشی از این آب ها تبخیر و بخشی به دلیل نبود مدیریت مصرف به هدر می رود که در اختیار ایران نیست و به نظر می رسد برای مقابله با شرایط خشکسالی ها و تغییرات اقلیمی به حفظ نزولات جوی بیش از پیش باید توجه شود.
این مقام مسئول در سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور گفت: امروز در سطح حوزه‌های آبخیزداری بالغ بر 370 دشت ممنوعه و 387 دشت بحرانی وجود دارد که باید برای تعریف سفره‌های زیر زمینی، برنامه عملیاتی داشته باشیم و به دنبال این هستیم با کارکردهای عملیاتی و موثر، بخشی از ‌کشاورزی را بتوانیم امتیاز بخشیم.
معاون آبخیزداری سازمان جنگل ها اظهار داشت: بخشی از اعتبارات بخش آبخیزداری امسال به دشت های بحرانی و ممنوعه اختصاص می یابد و برای این کار در 627 حوزه 320 شهرستان کشور، پروژه های اجرایی تعریف شده است.
وی گفت: سدسازی از وظایف وزارت نیرو است اما با این وجود، باید حق آبه زیست محیطی اراضی پایین دست سدها داده شود زیرا در غیر این صورت مشکلات چند برابر می شود.
حیدری پوری یادآور شد: در شهرهای اهواز و ماهشهر استان خوزستان هشت کانون بحرانی وجود دارد که ناشی از رعایت نشدن حق آبه ها تالاب ها است.
به گفته وی، با توجه به خشکسالی ها، استفاده گسترده از آب سفره های زیرزمینی، پوشش گیاهی را در مناطق تحت تاثیر قرار می دهد.
این مسئول در سازمان جنگل ها افزود: آبخیزداری از طریق ایجاد بندهای گابیونی (سد سنگی ملاتی) انجام می شود که با این کار آب در تمام سال در پشت بندها قرار می گیرد و به مرور در خاک نفوذ می کند.
معاون آبخیزداری سازمان جنگل ها گفت: شاکله فعالیت آبخیزداری ایجاد آبراه نیست بلکه عملیات بیولوژیکی است که در بالادست اجرا می شود و با عملیات بیومکانیکی که از طریق ایجاد شخم هایی در جهت مخالف شیب ها صورت می گیرد، سطح آبگیری در بالادست و پایین دست افزایش می یابد.
وی ادامه داد: از وسعت 164 میلیون هکتار کشور بالغ بر 44 میلیون هکتار برای آبخیزداری در مرحله مطالعه قرار دارد و 26 میلیون هکتار در دست اجرا است.
وی یادآور شد: تاکنون امور آبخیزداری در بالغ بر 11 میلیون هکتار از سطوح مورد نظر اجرایی شده است.
به گفته حیدری پوری، در سال های گذشته 11 طرح ملی در مجموعه آبخیزداری و آبخوان داری در کشور اجرا شد؛ برای نمونه در حوزه دریاچه ارومیه یک طرح آبخیزداری خاص برای سه استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کردستان و در حوزه استان های گلستان و سمنان و خراسان شمالی طرحی تحت عنوان آبخیزداری حوزه اترک در دست اجرا بود.
وی اضافه کرد: 100 میلیارد تومان برای عملیات بیولوژی آبخیزداری در حوزه جنگل‌ها مورد نیاز است و برای هر هکتار حداقل یک میلیون تومان اعتبار باید هزینه شود.

** خنک شدن گسل های تهران در دستور کار شهرداری تهران است
معاون سازمان جنگل ها در امور آبخیزداری، مراتع و بیابان گفت: برای خنک کردن گسل ها، در شهرداری تهران طرحی در دست بررسی است که رودخانه‌ها را در سطح شهر بچرخانند؛ با این کار آب به یک باره و با سرعت به سمت ورامین و شهر‌ری نمی‌رود بلکه فعالیت گسل ها را تعدیل می کند.
حیدری پوری افزود: شهرداری ها نباید مسیر آبراه ها را سیمان کنند زیرا سبب می‌شود که آب جذب زمین نشده و از سرعت سیل کاسته نشود؛ حتی ممکن است در پایین دست ها خساراتی ایجاد کند.

** ایران سیل خیزترین کشور جهان است
در ادامه این نشست «ابوالقاسم حسین‌پور» مدیرکل دفتر کنترل سیلاب و آبخوان‌داری سازمان جنگل‌ها و مراتع به خبرنگاران گفت: طبق نقشه‌های توپوگرافی ایران از سیل‌خیزترین کشورهای جهان به شمار می رود که نزولات جوی به صورت رگباری در کوتاه‌مدت منتج به جاری شدن سیل می‌شود که علاوه بر هدررفت آب، سیستم‌های طبیعی آبخیزداری را تحت تاثیر قرار می‌دهد.
وی افزود: تغییر رویکرد امروز ما در بحث های آبخیزداری پیشگیرانه است زیرا در گذشته به دلیل شیوه‌های بهره‌برداری اشتباه ذخایر آبی، بخش عمده اعتبارات صرف خسارت ها می شد.
به گفته وی، اکنون بحث کاهش ریسک سیل در کشور مطرح است و تلاش داریم ۲۸۵ حوزه آبخیز در سطح کشور را در قالب طرح ملی آبخیزداری و آبخوان‌داری تحت کنترل قرار دهیم که امیدواریم هرچه زودتر به بهره‌برداری برسد.

** اجرای عملیات آبخیزداری تنها راهکار کاهش رسوب سدها
«هوشنگ جزئی» مدیرکل دفتر آبخیزداری و حفاظت خاک سازمان جنگل ها نیز به خبرنگاران اظهار داشت: اکنون ۴۲ میلیون هکتار حوزه آبخیزداری بالادست سدهای کشور وجود دارد زیرا سالانه ۲۵۰ میلیون مترمکعب رسوب وارد سدها می‌شود که باید آن را کاهش دهیم.
وی اضافه کرد: اکنون ۹۰ درصد سطح کشور در منطقه خشک و نیمه خشک قرار دارد بنابراین باید برای بارندگی های کشور برنامه ریزی داشته باشیم.
به گفته وی، اکنون در مجموعه وزارت جهادکشاورزی و سازمان جنگل‌ها با یکی از مراکز پژوهشی برای دشت‌های بحرانی تفاهم‌نامه‌ای به امضا رسانده ایم تا شرایط بحرانی دشت ها از بین برود.
به گزارش ایرنا، آبخیزداری (Watershed Management)، طراحی و مدیریت حوزه به منظور حفاظت و استفاده صحیح و پایدار از منابع طبیعی با توجه ویژه به منابع آب و خاک است که می‌تواند به صورت مکانیکی یا بیولوژیکی باشد و روش های جدید آبخیزداری در بسیاری از کشورهای متمدن دیده می شود.
مهمترین و محوری ترین برنامه وزارت جهادکشاورزی با توجه به کمبود منابع آب در کشور، افزایش بهره وری آب در کشاورزی است و این وزارتخانه در تلاش است تا در برنامه ای پنج ساله سبزی و صیفی جات مورد نیاز کشور را در گلخانه ها با روش های نوین آبیاری تولید کند تا در آب کشاورزی صرفه جویی مناسبی صورت بگیرد، همچنین اقدامات دیگر وزارت جهاد کشاورزی برای ارتقای بهره وری آب شامل گسترش کشت های پاییزه، توسعه کشت گلخانه ای، توسعه سامانه های نوین آبیاری و گسترش کشت های نشایی است. راندمان آبیاری در سال گذشته از 37 درصد به 44 درصد افزایش یافته است.